پیام فارس

آخرين مطالب

آهنگ‌آفرینی حافظ با واژگان سياسي

  بزرگنمايي:

پیام فارس - شیراز- میرجلال‌الدین کزازی، استاد ادبیات فارسی با بیان اینکه غزل حافظ تنها نمایش سخنوری نیست، بلکه خنیاآفرین است، عنوان کرد: آنچه حافظ را از آهنگ‌ساز متمایز می‌کند این است که او با واژگان آهنگ می‌آفریند.

استاد و پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی شامگاه یکشنبه 21مهرماه در جمع دوستداران حافظ در تالاری به همین نام در شیراز، درباره آیین و سازوکار و چگونگی تفأل‌زدن به حافظ و چرایی فال‌گرفتن با دیوان این شاعر سخن گفت.
به گفته کزازی کار حافظ از آهنگساز صدها بار دشوارتر است زیرا این شاعر با واژگان که واحدهای نخستین زبان هستند شعر می‌سراید، اما آهنگساز با آواهای بی‌معنا اثری خلق می‌کند.
رازهای فال
ایران از دیرباز سرزمین سرود و سخن بوده است؛ از همین روی می‌توان گفت هزاران دیوان به زبان فارسی یا حتی در دیگر زبان‌های کهن ایرانی در دست است که با هیچ‌یک فال نمی‌زنیم؛ جز دیوان حافظ، هرچند برخی خانقاهیان در زمان‌های دور به دیوان شمس تبریزی یا مثنوی معنوی تفال می‌زده‌اند.
او با تشریح سازوکار فال‌زنی در گذشته، این پرسش را مطرح کرد که آیا می‌توان فال‌گرفتن را به جد گرفت یا نوعی بازی و سرگرمی است.
استاد زبان و ادبیان فارسی با بیان اینکه باید با جهان راز دمساز بود تا بتوان روزنی به آن یافت، فال‌زنی را فن، شگرد و شیوه‌ای دانست که می‌توان آن را برای کسب درک و دریافتی از آینده به کار گرفت.
کزازی بیان کرد: از دیرباز عده‌ای با پرواز پرندگان فال می‌زندند، چون پرندگان بیش از هر جاندار دیگر با آسمان در ارتباط هستند، گاهی با دود، گاه با ریزه‌های سنگ فال می‌زده‌اند که واژه "رمال" به معنای "ریگ‌باز" از همین روی برای فالگیران استفاده می‌شود؛ همچنین برخی با تراشه‌های نازک چوب فال می‌زده‌اند و امروز نیز با ورق‌هایی با نام تاروت و یا قهوه این کار را انجام می‌دهند.
وی با تاکید بر اینکه در هیچ‌یک از این روش‌ها هیچ‌یک نیروی فرازمینی وجود ندارد، تنها ویژگی مشترک این ابزار را نقش‌پذیری آن‌ها عنوان کرد و افزود: فال‌خوان هم هیچ نیروی شگرفی ندارد؛ بلکه کسی است که با زبان نمادها آشناست و نشانه‌ها را می‌شناسد.
این حافظ‌شناس با بیان اینکه اگر فال پدیده‌ای فردی بود، فراگیر نمی‌شد، گفت: نیرویی که در فال است در خواهنده فال است و آن چیزی نیست جز باور او به این پدیده؛ به همین دلیل برخی فال‌ها درست درمی‌آید و بسیاری از آنها نه.
کزازی فال‌زنی را رایزنی با ناخودآگاه دانست و ابراز داشت: وقتی فال می‌زنیم می‌کوشیم زبان ناخودآگاهی را به کار ببریم. در زمان خطیِ معمول نمی‌توانیم به اسرار دست یابیم؛ اما در خواب که در زمان غیر خطی و در عالم ناخودآگاه هستیم می‌توانیم در زمان‌های مختلف حضور یابیم؛ از همین رو است که در برخی خواب‌های پیشگویانه به آینده می‌رویم.
وی افزود: فال‌خواه باید به این پدیده باوری استوار داشته باشد تا نیروهای نهانی و ناخودآگاه او همسو و همگرا شوند؛ اگر چنین باشد از فال کاری برمی‌آید و اگرنه به نوعی بازی بیهوده و سرگرمی بدل می‌شود و ابزار فریب است.
این استاد زبان و ادبیات فارسی با طرح این پرسش که چگونه می‌توان با واژه‌های خاموش همواره یکسان که در دیوان حافظ وجود دارد و فاقد نقش‌پذیری که پایه و اساس فالزنی است، تفال زد، گفت: دیوان حافظ نقش‌پذیر است و هیچ دیوان دیگری را نمی‌شناسیم که بتوان این ویژگی را در آن یافت.
نقش غزل‌های حافظ بر جان و دل
کزازی حافظ را بزرگترین غزلسرای جهان نامید و اظهار کرد: حافظ سخن فارسی را به جایی رسانده است که اندکی آن سوتر، به جهان شگفت‌انگیز و لغزان آوازخوانی می‌رسد.
وی خنیاگری یا آوازخوانی را هنری دانست که هرگز فشرده و تنگ‌شدنی نیست و توضیح داد:به همین دلیل است که وقتی آهنگی را می‌شنویم، هرکدام بهره‌ای دیگر از آن می‌بریم و اثری متفاوت بر ما می‌گذارد.
کزازی با اشاره به اینکه هر غزل حافظ پیش از آنکه سروده‌ای در زبان باشد، ساخته‌ای خنیایی است، گفت: بر این اساس شنونده از پیکره آوایی غزل حافظ در درجه اول بهره می‌برد و بعد از پیکره معناشناختی آن و آوازی نهانی نیز در بیت ها و اشعار او وجود دارد.
این پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی شعر حافظ را به آب تشبیه کرد که رنگ و شکل ظرفی را می‌گیرد که در آن ریخته می‌شود و ابراز داشت: هنگامی که آب سخن حافظ در ظرف ذهن فرد ریخته می‌شود، رنگ و ریخت آن را به خود می‌گیرد و نقش‌پذیری به همین معناست.
کزازی از این سخن چنین نتیجه‌گیری کرد که همین نقش‌پذیری باعث استمداد از حافظ و تفال به دیوان اوست.
وی همچنین گفت: اگر کسی به حافظ باور داشته باشد، تفال او درست می‌شود و اگر نه خواجه حافظ او را به سخره می‌گیرد و تند و تیز سخن می‌گوید و بانگ می‌زند که خاموش! دیوان من جای بازی نیست.
بیستم مهرماه هر سال با یاد و نام حافظ، غزلسرای قرن هشتم شیرازی در تقویم ملی ایران ثبت شده است.
9885 /1876


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز 25 مرداد 99

علم‌الهدی: عذری برای تعطیلی عزاداری محرم نداریم

ادعای آمریکا درباره توقیف 4 محموله سوخت ایران

تنظیم لایحه‌ای برای واریز بخشی از عوارض آلایندگی به حساب صندوق محیط زیست

باغ پرندگان ایلام استانداردهای لازم را ندارد

رسانه ها به مدافعان محیط زیست تبدیل شده اند

روشنایی فضاهای خاکستری زیر پل های سواره روی منطقه 3

حال کودکان زباله گرد خوب نیست

1400 نسخه کتاب به 3 روستای دوستدار کتاب فارس اهدا شد

اجرای آزمایشی «سامان بازار» برای ساماندهی دستفروشان

کشت زعفران در استهبان فارس آغاز شد

شهرداری بیش از 100 میلیارد تومان هزینه مستقیم کرونا کرده است

اولویت های پژوهشی بهزیستی استان البرز تعیین شد

تولید 160 محتوای آموزشی مهارتی در زنجان

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان: تعاونی ها می توانند با اجرای طرح های اشتغالزا به حل مشکلات اقتصادی کمک کنند

903 درخواست در کمیته بدوی و تجدید نظر مشاغل سخت و زیان آور یزد بررسی شد

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری خبر داد: در حال نهایی کردن احکام همسان‌سازی هستیم

هشدار درباره وضعیت کرونا در یک استان

بازگشت اتوبوس‌ های برقی به پایتخت تا پایان سال

پیشنهاد نماینده شازند برای تعطیل کردن کشور!

تجلیل از همراهی شبکه سمن های محیط زیستی خراسان رضوی

از چاله کرونا به چاه داروهای تقلبی

دومین نذرواره حسینی ایل قشقایی در شیراز برگزار می‌شود

گامی بلند در راستای استیفای حقوق شهرداری برداشته شد

خیز فارس برای رکوردشکنی در طرح تابستانه کتاب 99

تسهیلات مشاغل آسیب دیده از کرونا به 154 راهنمای گردشگری پرداخت شد

تامین بودجه برای لباس 2 هزار آتش نشان

وقوع 2 آتش سوزی در شیراز/ حادثه تلفات جانی نداشت

فراشبند پایتخت چهارطاقی های ایران

مرگ دختر 2 ساله در سانحه رانندگی

بن‌ سلمان: از ترس ایران با اسرائیل توافق نمی‌ کنیم

رمزگشایی عجیب یک نماینده از دلیل سقط جنین

1400 کتاب به سه روستای دوستدار کتاب فارس اهدا شد

برخی از تجهیزات آتش نشانی در داخل کشور ساخته شده اند

کشت بیولوژیکی مصداق تحقق شعار جهش تولید است

ایفای نقش حمایتی از اجرای قوانین توسط بسیج

بهسازی کن با برنامه و نظارت اجرایی می‌شود

سند برنامه عملیاتی متروی تهران منتشر شد

سهم شهرداری تهران از اوراق مشارکت 1399 چقدر است؟

جولان آلایندگی‌ها در عسلویه و سهم‌خواهی استان‌های همجوار

پیام مدیرعامل سازمان منطقه آزاد کیش به مناسبت گرامی داشت سالروز بازگشت آزادگان به میهن اسلامی

قطعنامه تمدید تحریم تسلیحانی ایران رأی نیاورد

قرارداد نجومی و عجیب استقلال با دیاباته + آپشن های قرارداد

استفاده از تجربیات کشورهای در حال توسعه با مشارکت پارک علم و فناوری

توقف فعالیت تخریبی شهرداری در ساحل بوشهر با اخطار اداره کل محیط زیست

توضیحات سخنگوی سازمان آتش نشانی درباره یک حادثه در خیابان فخر رازی

با برندگان مسابقه طراحی بوستان بانوان ریحانه آشنا شوید

آنها آینده‌شان را در سطل زباله می‌ریزند

سهم فارس از طرح اقدام ملی مسکن

واکنش ایران به برقراری روابط بین امارات و اسرائیل