پیام فارس

آخرين مطالب

شرق‌شناس و اسلام‌شناس آلمانی: ادبیات شرق تحت‌تأثیر اسلام است علمي

  بزرگنمايي:

پیام فارس - شیراز- شرق‌شناس و اسلام‌شناس آلمانی معتقد است: ادبیات شرق، تحت‌تأثیر اسلام است بنابراین عجیب نیست که غربی‌ها تا امروز مقاومتی سرسختانه علیه روشنگری و مدرنیسم به اسلام نسبت می‌دهند.

اشتفان وایدنر که در حال نگارش کتابی با عنوان ادبیات شرق است، یکشنبه در چهارمین روز از هفته فرهنگی آلمان در شیراز، در جمع دانشجویان موسسه آموزش عالی حافظ
بخشی از این کتاب را که در آن عبارت "ادبیات شرقی" را به صورتی کلی تعریف می‌کند، قرائت کرد و گفت که این کتاب را به زودی انتشارات کُنوِرزو آلمان منتشر خواهد کرد.
وایدنر پیش از آغاز سخنرانی درحالی که تلاش می‌کرد ارادت خود را به گوته ادیب وسیاستمدار آلمانی و حافظ نشان دهد، از این دو شاعر و متفکر، با عنوان "دوستان من" یاد کرد و به زبان فارسی به دانشجویان خوشامد گفت.
این اسلام‌شناس آلمانی تعریفی از "شرق" را که از زمان انتشار کتاب شرق‌شناسی اثر ادوارد سعید در سال 1978، ارائه شد، موجد تصویر نمایشی غرب و با هدف تسلط، حکمرانی و گاه حتی خوار و تحقیرکردن کشورها و مردم آن‌ها دانست.
تصویر قرن بیستم غرب از شرق مخدوش است
به عقیده وایدنر مفهوم شرق توسط استعمارگران مورد سوءاستفاده قرار گرفت که باعث شده است تا امروز به‌صورت کلیشه‌ای تفکری نژادپرستانه درباره شرقی‌ها منتقل شود.
او ادامه داد: پس پرده صحبت‌های جذاب و فریبنده از شرق، چیزی بیش از کلیشه‌ نفرت‌انگیز غرب نهفته است و آن تصویری آرمانی است که قادر به گشودن چشم‌اندازهایی است که نمی‌توان آن‌ها را با درک امروز و نیز اندیشه انتقادی و پسااستعماری درک کرد و این موضوع بیش از هر چیز با نگاه به ادبیات شرق صدق می‌کند.
این پژوهشگر و اسلام‌شناس، ادبیات شرق را منطقه تحت نفوذ سومین مذهب اصلی و بزرگ یکتاپرستی، یعنی اسلام معرفی کرد و گفت: این ادبیات به سه زبان برجسته اسلام یعنی عربی، فارسی و ترکی نوشته شده است و از قرن بیستم میلادی نویسندگانی از ملت‌های شرقی، آثاری به زبان‌های غربی نوشتند و آن را غنی کردند.
او بیان کرد: اندیشه‌های ادبی در دوران قدیم، تأثیرات هلنیسم، مسیحیت، یهودیت و همچنین مذاهب ایرانی مانند زرتشتی و گنوسی بوده است و در دوران جدیدتر هم از لبیرال‌ها، سوسیالیست‌ها و همچنین ناسیونالیست‌ها نقش می‌پذیرد.
وایدنر با بیان اینکه در اصل، ریشه این تأثیرات جدید در سنت‌های اروپایی است، ابراز کرد: با این حال، این اندیشه‌ها بیشتر اوقات به‌گونه‌ای دگرگون شده‌اند که نقاط اتصالی با سنت‌های قدیمی‌تر و حتی خود اسلام پدید آورده‌اند.
این شرق‌شناس با تاکید بر عنصر ملی‌گرایی، در ادبیات شرق، گفت:این دیدگاه سبب شده آرمان‌شهری به عنوان نقطه مقابل روشنگری مدرن اروپایی-غربی شکل‌ گیرد.
فارسی، زبان تحصیل‌کردگان قرن نوزدهم بود
او با اشاره به اینکه تا اواسط قرن نوزدهم زبان فارسی زبان دوم اکثر افراد تحصیلکرده و طرفداران فرهنگ بوده است، گفت: نقطه قوت این زبان تعریفی عارفانه، منزه و مارواءطبیعی از انسان یا به تعبیری انسان‌گرایی بوده است که البته از افکار اسلامی تغذیه می‌کرده است؛‌ هرچند نمی‌توان آن را با اسلامی مقایسه کرد که امروز در جهان سیاست و نیز در رسانه‌ها نمایش داده می‌شود.
وایدنر بیان کرد که تصویر قدیمی از شرق، با ادیان اسلام، مسیحیت محلی و یهودیت آمیخته شده است.
او با بیان اینکه از اواخر قرن نوزدهم تلاش‌هایی توسط روشنفکران در حوزه فرهنگی صورت گرفت که دشمنی آن‌ها را آشکارا علیه روشنگری نشان می‌دهد، افزود: این کوشش‌ها تا امروز هم موفق نبوده است.
به عقیده این اسلام‌شناس ادیبان شرقی آنچنان خود را در قالب‌های خیال‌انگیز رها کردند که با وجود اینکه فرهنگ و ادبیات توانایی بسیاری در ارائه آرمان‌شهر دارد، تصویر از شرق در ادبیات آن، نخ‌نما شد و مهاجران یا نویسندگانی که در کشورهای مستعمره زندگی می‌کردند، این تصویر تکراری را در زبان‌های اروپایی نیز ارائه کردند.
او در ادامه عنوان کرد که رد پای تاثیر پسااستعمارگرایی در آثار نویسندگان عرب ساکن غرب به‌خوبی مشخص است.
این شرق‌شناس در توضیح این مطلب بیان داشت: پسااستعمارگرایی از دیدگاه ادبی به معنای چالش با یک قدرت استعمارگر یا الگوهای بازمانده از آن نیست، بلکه بیشتر به این معناست که وضعیت سابق استعمارگری بدون عقده حقارت برای اهداف و موفقیت شخصی استفاده شود.
گوته با درک از فرهنگ شرق، دیوان غربی- شرقی را نوشت
او سپس این پرسش را مطرح کرد که با این تفاسیر آیا افرادی که زبان مادریشان آلمانی است، می‌توانند با درکی اندک از مفهوم ادبیات جهانی، به زبان‌های شرقی، اثری ادبی بنویسند.
این پژوهشگر ادبی "دیوان غربی – شرقی" گوته را نمونه‌ای از چنین تلاشی دانست و در این میان از دیگر نویسنده‌های غربی همچون ویکتور هوگو که در 1829 برگزیده اشعارش را با عنوان "شرقی‌ها" منتشر کرد و الکساندر پوشکین که در 1824 "تأسی از قرآن" خود را به چاپ رساند، یاد کرد.
او به شعار گوته در آغاز دیوان غربی – شرقی اشاره کرد که می‌گوید «پس به دیار پاک مشرق بگریز / تا در شمیم هوای پدرشاهی / به لطف عشق و باد و غزل / چشمه خضر جوانت کند» و در ادامه افزود: پس از واقعه 11 سپتامبر یا انقلاب‌های عربی و پیامدهای مصیبت‌بار آنها، اگر امروز بخواهیم شعار گوته را به عنوان دستورالعملی در نظر بگیریم، باید ارتباط تنگاتنگ بین جهان‌بینی سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و موضع ادبیات را ارزیابی کنیم.
به عقیده وایدنر از زمان آغاز مدرنیته در قرن بیستم میلادی، هنر برای هنر در ادبیات دنیای اسلام، روی نداده است و همواره با مقاصد مختلف سیاسی، اجتماعی و... آمیخته است، هرچند که تلاش کرده خود را از این گرداب‌ها رها کند.
هفته فرهنگی آلمان در شیراز به مناسبت دویستمین سالگرد نگارش دیوان غربی – شرقی گوته، شاعر شهیر آلمانی برگزار شده است و تا 13 آبان ادامه دارد.
دیوان غربی– شرقی یا دیوان باختری–خاوری اثری از یوهان ولفگانگ فون گوته، شاعر، فیلسوف و دانشمند آلمانی است که در سال 1819 منتشر شد. این کتاب به نظم سروده شده است و نویسنده بیشتر در آن از نمادها و عناصر ادبیات شرقی و ایرانی الهام گرفته است.
یوهان ولفگانگ فون گوته زادهٔ 28 اوت 1749 در فرانکفورت – درگذشتهٔ 22 مارس 1832 در وایمار؛ شاعر، ادیب، نویسنده، نقاش، محقق، انسان‌شناس، فیلسوف و سیاست‌مدار آلمانی بود که به حافظ شیرازی و فرهنگ شرقی علاقه‌ای وافر داشت.
خواجه شمس‌ُالدّینْ محمّدِ بن بهاءُالدّینْ محمّدْ حافظِ شیرازی (زادهٔ 727 هجری قمری – درگذشتهٔ 792 هجری قمری در شیراز) است.

لینک کوتاه:
https://www.payamefars.ir/Fa/News/103873/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

سرمقاله کیهان/ اوضاع این رژیم حسابی بیخ پیدا کرده است

سرمقاله وطن امروز/ حزب‌الله و تعبیر مقاومت هوشمند

سرمقاله خراسان/ فناوری ایرانی ، پیشران دیپلماسی اقتصادی

سرمقاله فرهیختگان/ ضرورت ترویج گفتمان مقاومت برای خانواده دانشگاه آزاد

سرمقاله شرق/ محیط زیست به‌مثابه تمام دولت

نقش شبکه‌های اجتماعی در ترغیب نوجوانان به مصرف دخانیات

استمرار فعالیت خطوط شبانه ناوگان اتوبوس‌رانی شیراز

کوهنوردی ممنوع/ تداوم رگبار باران در ارتفاعات برخی استان‌ها

ربودن کودک 4 ساله از مقابل چشمان مادرش

سروش مهر: نبود پیست استاندارد تنها مشکل اسکیت سواران است/ ما چیزی از قهرمانان جهان کم نداریم

گذری به بازار تاریخی وکیل در شهر شیراز + فیلم

حادثه تلخی که برای یک اتوبوس در اصفهان رخ داد

مهر تایید نایب‌ رییس بارسلونا؛ با ژاوی تاریخ را خواهیم نوشت

سیلاب برای قطار تهران-گرگان دردسرساز شد

موضع اهل سنت و جماعت در قبال حمله ایران به رژیم صهیونیستی

ترفند متفاوت آدم ربایان به دام انداختن مردم

ماجرای تعطیلی شنبه یا پنجشنبه جنجالی شد

پیش بینی وضعیت بارندگی برای آخر هفته

اسرائیل در غزه؛ جنایت پشت جنایت

نجات کودک بازیگوش در سازه آسانسور در شیراز

انعقاد 182 قرارداد با سرمایه‌گذاران در شهرک‌های صنعتی فیروزآباد

اوقات شرعی فردا پنجشنبه ، ششم اردیبهشت

تسریع عملیات اجرایی طرح‌های آبرسانی به فسا

مشارکت بیش از 74 هزار داوطلب در نوبت اول کنکور سراسری در فارس

تکرار یک اشتباه

حامیان گشت ارشاد

تندروها در پی رسیدن به کرسی قالیباف؟

عوامل موثر در زایمان زودرس

برپایی میزهای خدمت تخصصی در مناطق شهرداری شیراز

نمایشگاه توانمندی های دانش آموزان در بیضا

با کشت هر گونه محصولات زراعی با آب غیرسالم برخورد می‌شود

کمک 170 میلیون تومانی نیرو‌های یگان حفاظت زندان‌های فارس به جشن گلریزان

تشکیل شورا‌های جوان‌سازی در روستا‌های فارس

اجرای طرح خانواده میزبان در فارس

بارش شدید باران سبب آب‌ گرفتگی در برخی معابر شیراز شد

امضای یادداشت تفاهم بین دبیران شورای عالی امنیت ملی ایران و روسیه

انجام 129 عملیات آتش‌نشانان شیرازی در بارندگی‌های اخیر

راهیابی 2 کشتی گیر نونهال آباده‌ای به مسابقات کشوری

آتشنشانان شیرازی 129 عملیات در بارندگی انجام دادند

زنده گیری 2 قلاده گربه جنگلی در مرودشت

عصر بارانی شیراز و بیش از هزار تماس با آتش‌نشانی

آتش‌نشانان شیرازی 129 عملیات در بارندگی انجام دادند/1140 تماس با مرکز 125 در یک روز بارانی

بارش شدید باران و آب‌‌گرفتگی در برخی معابر شهر شیراز

تکرار قصه ناتمام زن‌کشی

فصل جدید مسلمان‌ستیزی مودی

وطن امروز نوشت: نظام اسلامی و چالش کشف حجاب

دیوار کلاهبرداری فرو ریخت

«طوفان اقصی» کار «رئیس سازمان اطلاعات ارتش اسرائیل» را ساخت

ماجرای 4 اسیر قدیمی اسرائیلی که «ابوعبیده» از آن ها یاد کرد

بهترین روش تشخیص کبد چرب