پایگاه خبری تحلیلی پیام فارس

آخرين مطالب

بررسی موضوع ترجمه‌پذیری غزلیات حافظ در شیراز علمي

بررسی موضوع ترجمه‌پذیری غزلیات حافظ در شیراز
  بزرگنمايي:

پیام فارس -  سیصدوسی‌امین نشست حافظانه‌ی مرکز حافظ‌شناسی و کرسی پژوهشی حافظ، با موضوع «حافظ و مسئله‌ی ترجمه‌پذیری غزلیات، با تکیه بر ترجمه‌های آلمانی از دیوان حافظ، با حضور صاحبنظران، حافظ پژوهان و اساتید دانشگاه برگزار شد.

سیصد و سی‌امین نشست حافظانه‌ی مرکز حافظ شناسی و کرسی پژوهشی حافظ با همکاری اداره‌ی کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس و مرکز پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز و با حضور جمعی از دانشگاهیان و اهالی فرهنگ و ادب استان فارس عصر یکشنبه 22 دیماه در شیراز برگزار شد.
  در این جلسه مدیر روابط بین‌الملل مرکز حافظ‌شناسی و استاد بازنشسته‌ی ادبیات انگلیسی دانشگاه شیراز به ترجمه‌ی اشعار حافظ در پیچ وخم زمان پرداخت و تعدادی از ترجمه‌های انگلیسی حافظ را معرفی و نقد کرد.
دکتر فریده پورگیو، در جمع‌بندی کلام خود، گفت: بررسی مقایسه‌ای ترجمه‌های انگلیسی چندمترجم در قرون گذشته و نیز در قرن بیستم نشان می‌دهد، مترجمان قدیمی با زبان و ادبیات فارسی آشنا بوده و بسیاری از آنان، در ترجمه‌ی اشعار حافظ سعی در حفظ فرم و محتوا (از نظر قافیه و انتخاب واژگان مناسب در زبان مقصد) داشته‌اند. اما مترجمان قرن بیستم که اکثرا خود نیز شاعر هستند، ولی با زبان فارسی به‌ندرت آشنایی دارند، براساس ترجمه‌های قبلی یا با کمک افراد آشنا به زبان فارسی، ترجمه‌هایی نوشته‌اند که بیش‌تر برداشتی شخصی از شعر حافظ به شمار می‌رود. ایشان با بیان اینکه نمی‌توان اینگونه برداشت‌ها را نادیده گرفت، توضیح داد: در دنیای نقد کنونی و با استفاده از نظریه‌ی پذیرش ادبی (Reception Theory) نیاز هست که به بررسی برداشت‌های گوناگون در جوامع و دوره‌های مختلف از اشعار حافظ بپردازیم. دکتر پورگیو در خاتمه، به مرکز حافظ‌شناسی پیشنهاد داد که این مقوله را مورد توجه قرار داده و در آینده‌ای نزدیک بدان بپردازد.
در ادامه‌ی این نشست، دکتر حسن نکوروح، استاد بازنشسته‌ی ادبیات آلمانی دانشگاه شیراز به تاثیرپذیری گوته از حافظ و سعدی و ترجمه‌ی برخی اشعار این دو شاعر ایرانی در دیوان شرقی-غربی گوته پرداخت. او با بیان این مقدمه که در ترجمه، به‌ویژه ترجمه‌ی شعر، همیشه با دوگانگی یا بیگانگی سروکار داریم، گفت: هرچه وابستگی به سنت‌های ملی بیش‌تر باشد، دوگانگی یا بیگانگی یادشده بیش‌تر نمایان می‎شود. چنانکه درباره‌ی شعر حافظ، به بیش‌ترین وجه، ظهور می‌کند. به‌گفته‌ی دکتر نکوروح، گوته از گلستان و بوستان سعدی ترجمه‌هایی انجام داده است، اما آورده‎های شاعر آلمانی از گلستان و بوستان، اغلب تنها با اندکی تغییر نقل شده، درحالیکه درمورد غزل‌های حافظ برعکس، تغییرات به‌حدی است که یافتن منبع الهام شاعر، غالباً دشوار و گاه حتی ناممکن می‎نماید.
وی ضمن بیان مشابهت‌هایی در دیوان شرقی-غربی گوته با دیوان حافظ و گلستان و بوستان سعدی، گفت: گوته به‌طور ویژه از دو نظر، به همتای ایرانی‎اش وامدار می‎ماند، یکی قالب سونت که آن را برابر غزل دانسته‌اند و دیگر، طنزی که پشت لحن جدی شعر پنهان شده است.
وی افزود: درباره‌ی طنز غربی که شاعر آلمانی هم به آن نظر داشته، بیش از هر چیز دوپهلوبودنش را به‌عنوان مشخصه‌ی بارز آن بیان کرده‎اند، سخنی که درباره‌ی طنز رندانه‌ی حافظ هم در موارد بسیاری صادق است. منتها وجوه دیگری هم به آن اضافه می‎شود که کار توضیح و توصیف را بسیار پیچیده می‎کند.
استاد ادبیات آلمانی با اشاره به اوضاع سیاسی اجتماعی عصر حافظ و سعدی، بیان داشت: طنز گوته، طنزی آشکار از نوع Ironie است که نه فقط در اشعار گوته، بلکه نزد شاعران و نویسندگان دیگر غربی نیز همزمان با طنز دیگری همراه است و در زبان‌های اروپایی Humor نامیده می‎شود.
وی افزود: این نوع اخیر طنز که نمونه‌ی بارز آن را در گلستان سعدی بسیار می‎بینیم، طنزی است شادمانه (که همین هم نه فقط شادمانگی شعر و نثر گلستان را موجب شده، بلکه روشنی و شفافیت کلام او) که از اوضاع و احوال اجتماعی دوران زندگی‎اش که با دوران سلطنت اتابکان فارس مصادف بوده، سرچشمه می‎گیرد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: در مقابل، طنز حافظ که خود به رندی از آن تعبیر می‎کند، طنزی است پنهان و پیچیده که نه فقط گوته با آن مشکل داشته، بلکه خواننده‌ی فارسی نیز از دیرباز از دریافتش ناتوان بوده و اغلب به آن به گونه‌ی کلامی مقدس نگریسته‎اند، که در مکتب‎خانه‏ها نیز به همین عنوان در کنار کتاب مقدس آسمانی بدون دریافتی می‎خوانده‎‌اند و نیز وسیله‎ای بوده برای تفأل‌، که آنگاه نیز اغلب تنها به درک کلماتی دل خوش می‎کرده‏ که به گمان خود، پیام مدنظرشان را در آن می‌یافتند.
نکوروح با اشاره به بخش‌هایی از کتاب نظریه‌ی رنگ‌های گوته که اثری است علمی-عرفانی و گوته در آن از خلقت عالم به انسان می‎رسد، در مقایسه با شعر حافظ تأکید داشت: باید گفت که گوته با دید نوتر خود که از جهان مدرن (مدرن نسبت به دنیای حافظ) برگرفته با شیوه‏ای مناسب آن شعر را پیش برده تا بر دنیای سنتی عصر حافظ چیره گردد. دنیایی که شعر همتای محبوبش به کمک شیوه‌ی بی‌مانندش با ابیات گسسته و مستقل از هم، ممنوعیت عشق را در آن عالم ایستا در ساختار خود به نمایش گذاشته است. ازین‌رو می‎توان شعر گوته را از دیدگاه معرفت‎شناسی گامی به جلو دانست.
این نشست از سلسله‌نشست‌های مرکز حافظ‌شناسی بود که امسال با محوریت موضوعی «حافظ و ترجمه» برگزار شده است و به‌دلیل تمرکز بر "ترجمه‌های آلمانی" تازگی داشت.
پیش‌تر مرکز حافظ شناسی، نشست‌هایی با عنوان «بازشناسی ترجمه‌ی پل اسمیت استرالیایی از دیوان حافظ» با سخنرانی دکتر زهرا طاهری و «مقایسه‌ی موسیقایی شعر حافظ و ترجمه‌های انگلیسی آن» با سخنرانی دکتر پورگیو و آقای پیام درخشان‌فرد در نیمه‌ی اول سال 98 برگزار کرده است.
 


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

شیرهای پاستوریزه کاملا سالم است

گرایش آموزش فلسفه برای کودک در دانشگاه یک ضرورت است

راه‌اندازی 9 مرکز نوآوری و شکوفایی جهاد دانشگاهی در فارس تا سال 1400

مرکز نوآوری و شکوفایی جهاددانشگاهی فارس افتتاح شد

آنچه باید در مورد ام اس بدانیم

آزمون مدارس سمپاد سال آینده از نوع هوش و خلاقیت خواهد بود

افزایش 77 درصدی شمار دانشجویان استعداد درخشان دانشگاه شیراز

تحقق طرح‌های اقتصاد مقاومتی بخش پزشکی در فارس

تاثیر کافئین بر استرس از نگاه یک متخصص

فقدان توازن در توزیع منابع/سازوکارمنسجم ایجاد رفاه وجود ندارد

بررسی موضوع ترجمه‌پذیری غزلیات حافظ در شیراز

پرداخت وام ازدواج به 2700 دانشجوی متقاضی

ثبت نام 1000 نفر برای جشنواره‌ علمی پژوهشی دانش‌آموزی فارس

هم‌افزایی دانشگاهی در شیراز برای نیل به دانشگاه نسل سه و چهار

گام‌های تازه به سمت تحقق ایده شیراز شهر دانشگاهی

برگزاری اولین رویداد ملی شتاب با موضوع فالوده شیرازی

اخلاق اسلامی رمز محبوب قلوبی شهید سلیمانی بود

آموزش در جامعه نیازمند بازنگری است

کاندیداها حق سخنرانی در دانشگاه آزاد را ندارند

​چهل و هشتمین جلسه کافه کارآفرینی استان فارس برگزار شد

بزرگداشت شهید سلیمانی در دانشگاه علوم پزشکی شیراز

برگزاری مراسم بزرگداشت شهید سلیمانی در دانشگاه فنی و حرفه‌ای فارس

پیام رئیس جهاددانشگاهی فارس در پی شهادت سردار سلیمانی

شیراز و پایتخت کتاب

آمادگی جهاددانشگاهی برای راه‌اندازی مراکز درمان ناباروری و سرطان

رییس پارک علم و فناوری فارس:اولویت خیرین، توسعه فناوری و کارآفرینی باشد

پتانسیل ایران برای کسب درآمد بین المللی از خدمات پزشکی بازساختی

راه آینده توسعه علوم پزشکی از پزشکی بازساختی می گذرد

آنچه درباره فیشورسیلنت دندان باید بدانیم

ده هزارمین پیوند عضو در شیراز همزمان با سفر وزیر بهداشت

مبادله تفاهمنامه همکاری بین جهاددانشگاهی فارس و موسسه آپادانا

رویداد ملی شتاب با موضوع فالوده شیرازی برگزار می‌شود

اصلاح نرخ دستمزد کار دانشجویی براساس دستور مراجع بالادستی بود

لزوم بهره گیری استارتاپ‌های فارس از هوش مصنوعی

لزوم احداث برج فناوری برای گسترش مهارت‌های فناورانه

افتتاح 1000 پروژه تا هفته سلامت

لزوم احداث برج فناوری برای گسترش مهارت‌های فناورانه

قدردانی رئیس جهاددانشگاهی از نماینده ولی فقیه در فارس

سایه فرونشست بر سر اراضی قیروکارزین

استفاده مددجویان کمیته امداد از ظرفیت‌های پارک علم و فناوری فارس

دانشگاه شیراز و روستوک آلمان تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند

دانشگاه شیراز و دانشگاه صنعتی درسدن آلمان تفاهم نامه همکاری امضا کردند

اقتصاد دانش بنیان ضرورت رونق کارآفرینی و اشتغال

دره فناوری شیراز طرحی برای تکامل فعالیت‌های دانش‌بنیان

استاد دانشگاه علوم پزشکی شیراز در زمره زیر یک درصد برتر جهان

آیا درِ اتاق رییس دانشگاه بر دانشجو باز می‌ماند؟

حمایت کمیته امداد فارس از مددجویان نخبه

دانش آموز شیرازی مقام چهارم مسابقات ریاضی جهان را کسب کرد

باران، چهار دانشگاه جهرم را به تعطیلی کشاند

رونمایی محصولات بایو تکنولوژی علوم پزشکی شیراز در بهمن ماه