پایگاه خبری تحلیلی پیام فارس

آخرين مطالب

در نشست حافظانه مطرح شد:

بررسی ترجمه های قدیم و جدید شعر حافظ فرهنگي

بررسی ترجمه های قدیم و جدید شعر حافظ
  بزرگنمايي:

پیام فارس - شیراز- بررسی مقایسه ای ترجمه های انگلیسی قدیمی و جدید اشعار حافظ نشان می دهد شاعران قدیمی به زبان فارسی آشنایی بیشتری داشتند.

به گزارش خبرنگار مهر ، سیصدوسی‌امین نشست حافظانه مرکز حافظ‌شناسی و کرسی پژوهشی حافظ، با موضوع «حافظ و مسئله‌ی ترجمه‌پذیری غزلیات، با تکیه بر ترجمه‌های آلمانی از دیوان حافظ، 1398 در سالن غزل مجموعه‌ی تالار حافظ، برگزار شد.
در این مراسم که با همکاری اداره‌ی کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس و مرکز پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز ترتیب یافت، جمعی از دانشگاهیان و اهالی فرهنگ و ادب استان فارس حضور داشتند. در این نشست، نخست نماهنگی از برنامه‌ی ویژه‌ی نور و صدا که در کنار بنای یادبود حافظ و گوته در وایمر آلمان به‌مناسبت دویست‌وشصت‌وهفتمین سالگرد تولد گوته، در سال ٢٠١٦ برگزار شد، نمایش داده شد.
سپس فریده پورگیو، مدیر روابط بین‌الملل مرکز حافظ‌شناسی و استاد بازنشسته ادبیات انگلیسی دانشگاه شیراز به ترجمه اشعار حافظ در پیچ وخم زمان پرداخت و تعدادی از ترجمه‌های انگلیسی حافظ را معرفی و نقد کرد.
وی در جمع‌بندی کلام خود، گفت: بررسی مقایسه‌ای ترجمه‌های انگلیسی چندمترجم در قرون گذشته و نیز در قرن بیستم نشان می‌دهد، مترجمان قدیمی با زبان و ادبیات فارسی آشنا بوده و بسیاری از آنان، در ترجمه اشعار حافظ سعی در حفظ فرم و محتوا (از نظر قافیه و انتخاب واژگان مناسب در زبان مقصد) داشته‌اند. اما مترجمان قرن بیستم که اکثراً خود نیز شاعر هستند، ولی با زبان فارسی به‌ندرت آشنایی دارند، براساس ترجمه‌های قبلی یا با کمک افراد آشنا به زبان فارسی، ترجمه‌هایی نوشته‌اند که بیش‌تر برداشتی شخصی از شعر حافظ به شمار می‌رود.

وی با بیان اینکه نمی‌توان اینگونه برداشت‌ها را نادیده گرفت، توضیح داد: در دنیای نقد کنونی و با استفاده از نظریه پذیرش ادبی ( Reception Theory ) نیاز هست که به بررسی برداشت‌های گوناگون در جوامع و دوره‌های مختلف از اشعار حافظ بپردازیم.
پورگیو در خاتمه، به مرکز حافظ‌شناسی پیشنهاد داد که این مقوله را مورد توجه قرار داده و در آینده‌ای نزدیک بدان بپردازد.
در ادامه این نشست، حسن نکوروح، استاد بازنشسته ادبیات آلمانی دانشگاه شیراز به تاثیرپذیری گوته از حافظ و سعدی و ترجمه برخی اشعار این دو شاعر ایرانی در دیوان شرقی-غربی گوته پرداخت.
او با بیان این مقدمه که در ترجمه، به‌ویژه ترجمه شعر، همیشه با دوگانگی یا بیگانگی سروکار داریم، گفت: هرچه وابستگی به سنت‌های ملی بیش‌تر باشد، دوگانگی یا بیگانگی یادشده بیش‌تر نمایان می ‎ شود. چنانکه درباره شعر حافظ، به بیش‌ترین وجه، ظهور می‌کند.
به‌گفته نکوروح، گوته از گلستان و بوستان سعدی ترجمه‌هایی انجام داده است، اما آورده ‎ های شاعر آلمانی از گلستان و بوستان، اغلب تنها با اندکی تغییر نقل شده، درحالیکه درمورد غزل‌های حافظ برعکس، تغییرات به‌حدی است که یافتن منبع الهام شاعر، غالباً دشوار و گاه حتی ناممکن می ‎ کند.
ایشان ضمن بیان مشابهت‌هایی در دیوان شرقی-غربی گوته با دیوان حافظ و گلستان و بوستان سعدی، گفت: گوته به‌طور ویژه از دو نظر، به همتای ایرانی ‎ اش وامدار می ‎ ماند، یکی قالب سونت که آن را برابر غزل دانسته‌اند و دیگر، طنزی که پشت لحن جدی شعر پنهان شده است.
وی افزود: درباره طنز غربی که شاعر آلمانی هم به آن نظر داشته، بیش از هر چیز دوپهلوبودنش را به‌عنوان مشخصه بارز آن بیان کرده ‎ اند، سخنی که درباره طنز رندانه حافظ هم در موارد بسیاری صادق است. منتها وجوه دیگری هم به آن اضافه می ‎ شود که کار توضیح و توصیف را بسیار پیچیده می ‎ کند.
استاد ادبیات آلمانی با اشاره به اوضاع سیاسی اجتماعی عصر حافظ و سعدی، بیان کرد: طنز گوته، طنزی آشکار از نوع Ironie است که نه فقط در اشعار گوته، بلکه نزد شاعران و نویسندگان دیگر غربی نیز همزمان با طنز دیگری همراه است و در زبان‌های اروپایی Humor نامیده می ‎ شود.

وی افزود: این نوع اخیر طنز که نمونه‌ی بارز آن را در گلستان سعدی بسیار می ‎ بینیم، طنزی است شادمانه (که همین هم نه فقط شادمانگی شعر و نثر گلستان را موجب شده، بلکه روشنی و شفافیت کلام او) که از اوضاع و احوال اجتماعی دوران زندگی ‎ اش که با دوران سلطنت اتابکان فارس مصادف بوده، سرچشمه می ‎ گیرد.
وی ادامه داد: در مقابل، طنز حافظ که خود به رندی از آن تعبیر می ‎ کند، طنزی است پنهان و پیچیده که نه فقط گوته با آن مشکل داشته، بلکه خواننده فارسی نیز از دیرباز از دریافتش ناتوان بوده و اغلب به آن به گونه‌ی کلامی مقدس نگریسته ‎ اند، که در مکتب ‎ خانه‌ها نیز به همین عنوان در کنار کتاب مقدس آسمانی بدون دریافتی می ‎ خوانده ‎ اند و نیز وسیله ‎ ای بوده برای تفأل‌، که آنگاه نیز اغلب تنها به درک کلماتی دل خوش می ‎ کرده‏ که به گمان خود، پیام مدنظرشان را در آن می‌یافتند.
نکوروح با اشاره به بخش‌هایی از کتاب نظریه رنگ‌های گوته که اثری است علمی-عرفانی و گوته در آن از خلقت عالم به انسان می ‎ رسد، در مقایسه با شعر حافظ تأکید کرد: باید گفت که گوته با دید نوتر خود که از جهان مدرن (مدرن نسبت به دنیای حافظ) برگرفته با شیوه‌ای مناسب آن شعر را پیش برده تا بر دنیای سنتی عصر حافظ چیره گردد. دنیایی که شعر همتای محبوبش به کمک شیوه بی‌مانندش با ابیات گسسته و مستقل از هم، ممنوعیت عشق را در آن عالم ایستا در ساختار خود به نمایش گذاشته است. ازین‌رو می ‎ توان شعر گوته را از دیدگاه معرفت ‎ شناسی گامی به جلو دانست.
این نشست از سلسله‌نشست‌های مرکز حافظ‌شناسی است که در سال جاری با محوریت موضوعی «حافظ و ترجمه» برگزار شده است و به‌دلیل تمرکز بر ترجمه‌های آلمان تازگی داشت.
پیش‌تر این مرکز، نشست‌هایی با عنوان «بازشناسی ترجمه‌ی پل اسمیت استرالیایی از دیوان حافظ» با سخنرانی زهرا طاهری و «مقایسه‌ی موسیقایی شعر حافظ و ترجمه‌های انگلیسی آن» با سخنرانی دکتر پورگیو و آقای پیام درخشان‌فرد در نیمه‌ی اول سال 98 برگزار کرده است.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

300 برنامه اقدام در قالب سند مهندسی فرهنگی اجرا می‌شود

اجرای موفق اسناد بالادستی نیازمند آموزش و ترویج است

ماسک و محلول ضدعفونی کننده در حال ورود به گمرک فارس است

نگاه به گام دوم توصیه‌ای نیست/توجه شورای فرهنگ عمومی به سیاست رسانه‌ای پیرامون کرونا

ابلاغ شیوه‌نامه مقابله با کروناویروس به اماکن مقدس فارس

ضدعفونی کردن مستمر حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع)

انهدام ١٠ باند سارقان حرفه ای طی یک ماه

گذر فارس از مرحله عادی به مواجهه با ویروس کرونا

رئیس انجمن خیرین راه و ترابری استان فارس منصوب شد

ثبت نام تمتع از 9 اسفند شروع می‌شود

مردم این روزها کتاب بخوانند

٣٠٠ هکتار از اراضی فارس سمپاشی شد

دولت تمهیداتی اندیشیده تا آثار اقدام FATF را خنثی کند

نوسانات بازار زمان عرضه میوه تنظیم بازار را مشخص می‌کند

نمایشگاه عکس حیات وحش در گالری سرای فاتح نی ریز برپا شد

معامله هزار میلیون سهم طی یک ماه در بورس فارس

دستگیری 2 کلاهبردار 7 میلیاردی توسط پلیس فتای فارس

خودروی حامل هروئین در نی ریز به مقصد نرسید

حضور فعال سینمایی شیراز در جشنواره برلین

کرونا جشنواره تئاتر استانی سته‌بان فارس را به تعویق انداخت

فیلم مستند «خاتمه» به فستیوال «AMDOCS» راه یافت

ایجاد اداره آموزش و پرورش جدیددر شهر صدرای شیراز ضروری است

کتابخانه های عمومی فارس تا پایان هفته تعطیل شد

آیت الله دژکام منتخب مردم فارس در انتخابات خبرگان شد

ادامه صدرنشینی مس رفسنجان و اولین پیروزی رایکا با رحمان رضایی

تعطیلی برخی از مراکز آموزشی و ورزشی فارس تا پایان هفته

پرداخت حق الزحمه ناظر هزینه نیست/مقاوم سازی ١5٠ ساختمان میراثی

اعزام مبلغ از قم صورت نگرفته است

هشدار قانونی به انتشار دهندگان اخبار جعلی پیرامون بیماری کرونا

بارندگی از سه شنبه آسمان فارس را فرا می گیرد

ایجاد آزمایشگاه غربالگری کرونا تا 2 هفته آینده در شیراز

مراسم اعتکاف در استان فارس برگزارنمی شود/اعزام مبلغ از قم نداشتیم

ماسک نیست؛ تعزیرات طرح ضربت اجرا کرد/ صف های مردم طولانی تر شد

صدور کیفرخواست برای پرونده شهردار سابق صدرا

2 عضوکانون پرورش فکری فارس در بین برگزیدگان شعر آفرینش هستند

لغو آیین اهدای کتابخانه شخصی زنده یاد مژده علیرضایی در شیراز

جزئیات شمارش آرای داوطلبان در شیراز و زرقان مشخص شد

جزئیات شمارش آرا در حوزه انتخابیه سروستان،خرامه و کوار

آماده سازی 2 آمادگاه برای مقابله با ملخ در فارس

مدارس شیراز صبح یکشنبه روال عادی پی می‌گیرند

هجوم ملخ ها به جنوب فارس/ تا تیرماه سال آینده می مانند

راه یافتگان مجلس در شهرستان های فارس مشخص شدند

راه یافتگان مجلس در شهرستان های فارس مشخص شد

جزئیات شمارش آرای داوطلبان مجلس در جهرم اعلام شد

راه یافتگان مجلس در برخی شهرستان های فارس مشخص شد

زمان اخذ رای تا ساعت 23 تمدید شد

پایان فرایند انتخابات فارس/استفاده ١میلیون و 5٠٠ هزار تعرفه رای

پایان اخذ رای در 3 حوزه انتخابیه استان فارس

تمامی مدارس شهر شیراز و زرقان فردا تعطیل است

بهار گام دوم انقلاب از اسفند ماه آغاز شد