پیام فارس

آخرين مطالب

آش سبزی شیرازی‌ها چگونه میراث ناملموس ملی شد؟ مقالات

  بزرگنمايي:

پیام فارس - شیراز- مهارت پخت آش سبزی شیرازی به‌تازگی در فهرست آثار ثبتی ناملموس ملی به ثبت رسید و گرچه در این دوره، 10 میراث دیگر نیز از این استان معرفی شدند، آنچه گوی سبقت را ربود، همین آش سنتی بود که تیتر اخبار را به خود معطوف کرد.

دلیل محبوبیت آش سبزی را در میان شیرازی‌ها می‌توان طعم خاص آن دانست که این غذای سنتی را به یکی از جذابیت‌های گردشگری خوراک در شیراز تبدیل کرده است و هیچ گردشگری نیست که این آش را دستکم یکبار در شیراز به‌عنوان صبحانه نخورده باشد.
تاریخچه پخت آش سبزی معلوم نیست؛ اما آنچه به‌صورت شفاهی عنوان شده است، قدمت این آش را به بیش از 100 سال نسبت می‌دهد. آش سبزی در دیگر شهرها نیز پخته می‌شود، اما به کیفیت شیراز نیست.
آش سبزی به دلیل مواد موجود در آن، وعده‌ای کامل و مقوی است و از همین رو است که به‌عنوان صبحانه محبوبیت بیشتری دارد.
از آنجا که این آش افزون بر آداب خاص تهیه آن و محبوبیتش باعنوان یک صبحانه متفاوت در میان شیرازی‌ها شناخته شده و همچنین از آن رو که آش سبزی به مناسبت‌های اعتقادی مردم وارد شده، در زمره میراث ناملموس شیراز جای گرفته است.
با رونق‌گیری گردشگری و به ثمر رسیدن طرح خیابان غذا در شهر شیراز، آش سبزی می‌تواند به‌مثابه یکی از جاذبه‌های این شهر در حوزه گردشگری خوراک شناخته شود.
با آنکه مراحل و شیوه پخت آش سبزی زمان‌بر و دشوار است، پخت آن معمولا در شب صورت می‌گیرد تا برای صبح زود آماده و تازه باشد.
در یکی دو سال اخیر، برخی مغازه‌ها آش را شب هم عرضه می‌کنند تا بتوان آن را برای صبحانه، آماده در منزل داشت. ساعت توزیع آش در صبح معمولاً از ساعت 6 و نیم تا حدود 9 است و پس از آن، در کمتر مغازه‌ای موجود است. علاقه اهالی شیراز به آش سبزی چنان است که می‌توان صبح‌ها مغازه‌های آش‌فروشی را با صف طولانی مردم تشخیص داد.
از آنجا که پخت آش سبزی پرزحمت، زمان‌بر و نیازمند مهارت است، معمولا در خانه پخته نمی‌شود. این آش در تعطیلات یا مناسبت‌های خاص مذهبی پای ثابت سفره شیرازی‌هاست. 

پیام فارس

آش سبزی در تعطیلات یا مناسبت‌های خاص مذهبی پای ثابت سفره شیرازی‌هاست.
رئیس صنف پزندگان استان فارس در گفت‌وگو با ایرنا عنوان کرد: این آش در شیراز و استان فارس به‌ویژه شهرستان داراب پخته می‌شود و در دیگر شهرها با این کیفیت وجود ندارد.
پروانه کسب فروش آش سبزی مربوط به دهه 50 موجود است
صمد روشن‌ضمیر با اشاره به پیشینه پخت این آش در شیراز، گفت: براساس پرونده‌های کسب موجود در این صنف، به‌تازگی مجوز شهرداری مربوط به فروش آش سبزی در سال 50 شمسی یافت شده است؛ اما قطعا پیشینه پخت این آش به پیش از این زمان باز می‌گردد.
او درباره علاقه‌ شیرازی‌ها به آش سبزی و آداب تهیه آن عنوان کرد: در گذشته آش سبزی را شب می‌پختند و صبح به فروش می‌رساندند؛ اما این روزها آش سبزی در ساعات روز هم یافت می‌شود یعنی از صبح تا شب در مغازه‌ها موجود است.
به گفته رئیس صنف پزندگان فارس مقوی بودن این آش و لزوم خوردن آن را با نان سنگک دلیل علاقه اصلی مردم به آش سبزی برشمرد و گفت: تخصص تهیه این آش تنها در اختیار شیراز است و بسیاری نمی‌دانند کیفیت اصلی آش سبزی چیست.
آنچه از صحبت‌های روشن‌ضمیر برمی‌آید، مواد مختلف به تدریج به دستور پخت این آش افزوده شده است، او در این باره توضیح داد: هنوز بسیاری نمی‌دانند که در آش سبزی، گوشت استفاده می‌شود و برخی می‌گویند از سیرابی گوسفند استفاده می‌شود. گوشت مورد استفاده در این آش گوشت ریشه بز است، این گوشت را چوب می‌زنند تا بافتی بسیار نازک همچون تار مو پیدا کند؛ همچنین از آب گوشت آن نیز برای پخت آش استفاده می‌شود، این آش به قدری مقوی است که حتی برنج هم به دستور پخت آن اضافه شده و آن را به غذایی مجلسی بدل ساخته است.
او با اشاره به اینکه آش سبزی در فرهنگ مردم شیراز جایگاهی ویژه یافته است، اظهار کرد: افزون بر 28 صفر، در روز عاشورا آش سبزی برای شام غریبان باعنوان نذر در پشت دارالرحمه شیراز پخت می‌شود و هیات‌های مختلف و مردم از این آش باعنوان نذری استفاده می‌کنند.
وی دلیل اقبال به آش سبزی در تهیه نذری را مقوی بودن و نیز زحمت بسیار در تهیه آن دانست و گفت: اعتقاد بر این است که برای نذری هرچه زحمت بیشتری کشیده شود، ثواب بیشتری برده خواهد شد؛ از سوی دیگر این آش نه سنگین است که مردم را سیر کند و نه سبک هم که آنها را گرسنه نگاه دارد.
آش سبزی بزرگترین نذری جهان
آش سبزی در پیوند با اعتقادات مذهبی مردم شیراز در زمره نذورات نیز جای گرفته است. همه‌ساله در 28 صفر سالروز رحلت پیامبر گرامی اسلام (ص) مردم در بوستان خلدبرین شیراز به پخت چندین تن آش سبزی و توزیع آن می‌پردازند که بزرگترین نذری جهان به شمار می‌رود.
آبانماه سال گذشته (1398) شهروندان شیرازی برای بیستمین سال پیاپی، در تاریخ یادشده 84 تن آش سبزی طبخ کردند.

پیام فارس

آش سبزی 28 صفر شیراز بزرگترین نذری جهان است
در این سال، از سه‌هزار و 200 کیلوگرم برنج، 100 کیلوگرم ترخون، یک هزار و 200 کیلوگرم عدس، یک هزار و 800 کیلوگرم نخود، 2 هزار و 500 کیلوگرم لوبیا، پیازداغ 250 کیلوگرم، ادویه 150 کیلوگرم، یک هزار و 500 کیلوگرم گوشت و 56 دیگ استفاده شد.
همچنین 1300 نفر در پخت آن فعال بودند که از این تعداد 600 نفر به‌صورت مستمر به پخت می‌پرداختند.
این آش هر ساله افزون بر توزیع در بین مردم به خیریه‌ها، مراکز سالمندان و مراکز تحت پوشش بهزیستی و کمیته امداد، بیمارستان‌ها و پادگان‌ها اهدا می‌شود.
تهیه آش سبزی خانگی
گرچه تهیه این آش به دشواری معروف است، می‌توان آن را در خانه نیز طبخ کرد. برای تهیه آش سبزی خانگی، ابتدا حبوبات را از ساعت‌ها قبل از پخت، خیس می‌کنند و بعد با مقدار کمی نمک می‌پزند. حبوبات مورد استفاده در آش سبزی عدس، لوبیا قرمز و نخود است.
همزمان، گوشت سردست گوسفندی با استخوان را با پیاز، زردچوبه و فلفل قرمز می‌پزند تا کاملا نرم شود؛ پس از پخت، گوشت را از استخوان جدا کرده و می‌کوبند.
برنج نیم‌دانه از ارکان اصلی این آش است. برنج نیز باید پیش از افزودن به آش کاملا پخته شود.
همانگونه که از نام این آش پیداست، سبزی مهم‌ترین رکن طبخ آن است و طعم دلپذیر و بوی خاص این آش برآمده از تره و ترخان است. سبزی نیز باید به‌صورت جداگانه خرد و تفت داده شود.
در این مرحله مواد آش را به یکدیگر می‌افزایند. آش سبزی باید به‌صورت مداوم هم بخورد و با شعله ملایم پخت شود. پس از پخت، آش را با روغن داغ، پیاز داغ، آبلیمو و نان سنگک سرو می‌کنند.
به گزارش ایرنا، امروزه میراث فرهنگی صرفاً به آثار و بناهای تاریخی و همین‌طور مجموعه‌ای از اشیا محدود نمی‌شود، بلکه شامل دارایی‌ها و ذخایر فرهنگی مردم جهان نیز می‏‌شود. سنت‌های شفاهی،‌ هنرهای اجرایی و نمایشی، فعالیت‌های جمعی، آیین‌ها و جشن‌ها، علوم و دانش‌ طبیعی و فعالیت‏‌های مرتبط با طبیعت، کیهان و صنعت‌گری سنتی به همراه تمام مهارت‏‌های مربوط به تولید صنایع‏‌دستی سنتی، همگی بخشی از ذخایر فرهنگی محسوب می‏‌شوند که میراث فرهنگیِ جهانی در پی‌ پاسداری از آن است. این مفهوم تازه، میراث فرهنگی ناملموس نامیده می‏‌شود که نسل ‏به‏ نسل و سینه ‏به ‏سینه از اجداد بشر به انسان امروزی رسیده و بایسته است به نسل‏‌های بعدی نیز منتقل ‌شود.
طبق مفاد بند دوم کنوانسیون 2003 یونسکو، میراث فرهنگی ناملموس، این گونه تعریف می‌شود: رویه‌ها (عُرف‌ها)، نمادها، دانش‌ها، مهارت‌ها، ابزارها، اشیا، آثار هنری و مکان‌های مرتبط با آنها، که جوامع و افراد، آنها را بخشی از میراث ناملموس خود می‌شناسند و همواره از نسلی به نسلی دیگر منتقل می‌شود و پیوسته به وسیله انسان‌ها و جوامع و گروه‌ها در پاسخ به محیط اطراف‌شان و در تقابل با طبیعت و تاریخشان خَلق می‌شود و سازگار با مفاد حقوق بشر بین‌المللی و شرایط احترام متقابل میان جوامع، گروه ها و اشخاص باشد.
توجه به میراث فرهنگی ناملموس، نقش مهمی در گفت‌‏و‏گوی‌ بین ‌فرهنگ‌های مختلف ایفا می‌کند و سبب ایجاد احترام متقابل به تنوع فرهنگی و شیوه‌های گوناگون زندگی می‏‌شود. میراث فرهنگی ناملموس، فرصتی است برای عرضه و ارائه فرهنگ و سبک زندگیِ اصیل کشورهای مختلف دنیا در عرصه بین‏‌الملل؛ و موجب مقاومت فرهنگی در برابر یکسان‏‌سازی فرهنگیِ کشورهای قدرتمند جهان می‌‏گردد.
آش سبزی 19 شهریورماه در زمره 47 میراث ناملموس کشور به ثبت رسید. 
برچسب‌ها
رحلت حضرت رسول اکرم نذری شیراز میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری فارس
پروندهٔ خبری
پرونده | راز و رمز تغذیه سالم


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

حضور زنان در پست‌های مدیریتی به افغانستان در پشت سر گذاشتن نگاه طالبانی کمک می‌کند

دیوارنگاری برای قدردانی از کادر درمان در منطقه 5 انجام شد

غبارروبی از مقبره شهدا همزمان با آغاز هفته دفاع مقدس

تقدیر فرمانده سپاه محمد رسول الله تهران از مدیریت شهری منطقه 22

از مترو و اتوبوس خسته شدم

همایش "روز جهانی بدون خودرو" امروز در مرکز شهر تهران برگزار می شود

بازرسان سازمان جهانی بهداشت، کیفیت پلاسما در سه شهرستان ایران را بررسی می‌کنند

زعفرانیه در شمال تهران، "محله دوستدار کودک" شد

راه‌اندازی کسب‌وکار محلی هوشمند در قلب تهران

کیش در کانون تعاملات بین المللی با دانشگاه های معتبر جهان

نرخ جدید هر کیلو تخم‌ مرغ مشخص شد

عقب‌ نشینی شاخص بورس در آخرین روز تابستان

رونمایی از مجموعه داستانی "نفس‌های باد" اثر دانش آموز فسایی

نصب تمثال 35 شهید در منطقه 19 همزمان با هفته دفاع مقدس

هفته تهران با نکوداشت شمیران آغاز و با گرامیداشت ری به پایان می رسد

ورود سمن‌ها به فرآیند دادرسی پرونده‌های حقوقی و کیفری

روز جهانی بدون خودرو همراه با فرماندهان بسیج در منطقه 16 رکاب زده شد

7 مبتلای دیگر به کرونا در استان فارس جان باختند/افزایش موج کرونا

آغاز به‌کار اولین هنرستان کشاورزی دخترانه جنوب کشور در فارس

افتتاح 1300 متر مسیر دوچرخه سواری پایدار در منطقه 17

جان جوانان فارس در تیررس کرونا

سفرا پا به رکاب شهردار تهران

وجود بیش از 183 هزار سالمند در شیراز

اجرای طرح کوچه دوستی در محلات منطقه 9

افتتاح 16 هنرستان کشاورزی در راستای بهبود وضعیت کشور

سالمندان شیرازی، کارت اکرام و منزلت دریافت می‌کنند

بیش از 6 هزار جلد کتاب به کتابخانه‌های عمومی فسا افزوده شد

فرماندار گراش عهده‌دار مسئولیت فرمانداری ویژه داراب شد

قدرت جمهوری اسلامی در پاسخگویی به تهدیدات باعث ترس دشمنان است

قدرت جمهوری اسلامی در پاسخگوی به تهدیدات باعث ترس دشمنان است

تازه‌ ترین آمار از مبتلایان و فوتی‌ های کرونا در ایران 1 مهر 99

قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز 1 مهر 99

مشکل شهرها بکارنگرفتن خرد و پژوهش در اجرای پروژه هاست

اتومبیل خود را در پارکینگ قرار دهید و به روز جهانی بدون خودرو بپیوندید

شهروند و همشهری وارد بورس می شوند

احتمال تغییر ساعات طرح ترافیک وجود دارد

افزایش ابتلای جوانان به کرونا در فارس

نیازی به واکسیناسیون عمومی علیه آنفلوآنزا نیست

شیناانصاری: 50 درصد تهرانی ها از خودروی شخصی استفاده می کنند

50 درصد تهرانی ها از خودروی شخصی استفاده می کنند

استاندار فارس: فرایند صدور مجوز واحدهای تولیدی شتاب گیرد

استاندار فارس خواستار سرعت گرفتن فرایند صدور مجوز واحدهای تولیدی شد

دفاع مقدس، احیا کننده خودباوری مردمی | ابراهیم صادقی فر - معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی

آموزش غیر حضوری، پایه اصلی آموزش در کیش

ماجرای جسد سلاخی شده در گاری زباله

خط فقر 10 میلیون تومان شد

فاصله 20 میلیونی قیمت پرواز‌ تهران - استانبول!

افزایش آمار مبتلایان و جان باختگان کرونا در میان جوانان در فارس

شهردار تهران در صدد احیای هویت شهری است

خانواده‌های دارای سه‌ معلول فارس خدمات مشاوره ژنتیک دریافت کردند