پیام فارس

آخرين مطالب

نخستین های طهران/21

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد شهرداری تهران

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد
  بزرگنمايي:

پیام فارس - نخستین تکیه رسمی تهران برای عزاداری عاشورا و شهادت سرور و سالار کربلا 400 سال پیش در زمانی که شاه تهماسب صفوی حصار تهران را به دور آن کشید توسط خواهر شاه تاسیس شد.

درست است که تهرانی‌ها از همان روزی که اسلام به ری آمد شیعه را انتخاب کردند، درست که در پایتخت امروز ما از نخستین حمام و تکیه تهران تنها نامی به جای مانده که در راسه‌ای از بازار است اما همه کتاب‌های تاریخی شهادت می‌دهند که نخستین تکیه‌ای که برای عزاداری اباعبدالله الحسین در این شهر ساخته شد توسط دختر شاه اسماعیل و خواهر شاه تهماسب درست بعد از ساخته شدن حصار شهر بود و به همین اعتبار هم به تکیه خانم مشهور شد.
تکیه در لغت به معنی جایی برای آرام گرفتن بود. این لغت بعدها به جایی اطلاق شد که برای انجام آداب مذهبی استفاده می‌شد. صوفیان مکان‌هایی که در آن عبادت می‌کردند را تکیه می‌دانستند. از آن جایی که صفویه گرایش زیادی به صوفیه داشتند این مکان را به محلی برای انجام مراسم مذهبی در نظر گرفتند. یکی از مهمترین مراسمی که شاه اسماعیل و شاه تهماسب به برگزاری آن اهتمام ویژه داشتند عزداری امام حسین (ع) و یارانش در محرم و صفر بود. پس عجیب نیست که درست بعد از ساخته شدن حصار تهران نخستین بنایی که در این شهر ساخته شد تکیه و البته مدرسه و حمامی بود که به آن پیوسته شده بود.
نام این تکیه و حمام در منابع زیادی آمده است اما آن چه امروز ما از این تکیه قدیمی می‌دانیم فراتر از نامش نمی‌رود. این که حتی کدام یک از دختران چهارگانه شاه تهماسب و به چه دلیل این تکیه را در تهران ساخته نیز چیزی نیست که تاریخ درباره آن صحبت کرده باشد. می‌دانیم که شاه اسماعیل 5 پسر و 4 دختر داشت که نام‌هایشان عبارت است از پری خانم، مهین بانو؛ شاه زینب خانم، فرنگیس خانم. برخی از منابع تاریخی نوشته‌اند کوچکترین دختر شاه اسماعیل زنی ادیب و شاعر بود و با همسر سلطان سلیمان، پادشاه عثمانی در باب تحکیم پایه های صلح و گسترش روابط و مناسبات سیاسی بین دو کشور ایران و عثمانی مکاتبه کرد. همسر سلطان عثمانی که از نفوذ او در دربار شاه طهماسب خبر داشت پاسخ نامه هایش را می داد. شاه نیز اغلب با وی مشورت می کرد و تا حد مصلحت اندیشی به وی اعتماد داشت و در تمامی امور کشوری و تجاری و اقتصادی نظرش را جویا می شد، حتی گاهی بدون رأی او کاری انجام نمی داد . به همین دلیل می‌شود حدس زد که این همان خواهر شاه است که مدرسه و حمام و تکیه را ساخت و وقف مردم تهران کرد. البته به نظر می‌رسد آن چه او وقف کرده حمام و مدرسه بوده اما آن از تغییر و تحولات در طی چهارصد سال باقی ماند همین تکیه بود که حالا همین هم نیست. این تکیه درست انتهای شمال شرقی حصار شهر و در جایی قرار داشته که امروز به عنوان بازارچه نایب‌السلطنه آن را می‌شناسیم.
حجت بلاغی در تاریخ تهران نوشته است:« اما اولین بنایی که پس از تکمیل بنای باروی شاه تهماسب در تهران ایجاد شده است تکیه، مدرسه و حمام خانم است که برحسب امر خواهر شاه تهماسب بنا شده است. از این آثار تکیه و حمام باقی است اما مدرسه خانم در حمله افغان ها به تهران خراب شد. بعد صاحب دیوان در جای آن حسینیه‌ای بنا کرد که اکنون مدرسه‌ای معروف به فرهنگ در همان محل است. موقوفات مربوط به این تکیه عبارت است از سه باب دکان مسجد گذار و حمام خانم و تکیه به مساحت 300 متر در بخش 9 عولاجان.»
تکیه خانم تا پیش از ساخت تکیه دولت تکیه رسمی تهران بود و شاه در زمانی که در تهران بود به این تکیه می‌آمد و عزادارای و تعزیه‌خوانی را می‌دیدید. حالا از مجموعه خانم حمام آن مانده است. حمامی که هیچ نشانی از روزگار قدیم ندارد.
پژوهشگر: فرزانه ابراهیم زاده


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

عالم برجسته اهل‌سنت در گفت‌وگو با تسنیم: تقویت وحدت شیعه و سنی مانع تحقق توطئه‌های شوم دشمنان نظام می‌شود

مراکز صنعتی در حوزه تیم‌داری ورود کنند

وحدت و همدلی؛ مهم‌ترین دغدغه امت اسلام

اولین پایه سبک زندگی اسلامی چیست؟

ماموستا ‌بهمنی: وحدت و انسجام شیعه و سنی نقشه‌های دشمنان را خنثی می‌کند

حمایت از کسب و کارهای حوزه آی‌تی در استان فارس؛ 10 میلیارد تومان تسهیلات اشتغال‌زایی پرداخت می‌شود

مکرون با اهانت به پیامبر (ص) خود را در دنیا منفور کرد

خزان هنر شیراز در روزهای کرونا؛ فضای مجازی ناتوان از القای حس ناب هنر به مخاطب

وقت آزمون و خطا در ورزش فارس گذشته است

افتتاح واحد‌های مسکن مهر در قالب طرح ملی مسکن تائید شد؟

جشنواره استانی «شعر و داستان شیراز» فراخوان داد

شیراز در سال 1400 میزبان جشن ملی هفته کتاب خواهد شد

فارس من| امسال اعتباری برای راه آهن سبزوار- بردسکن گذاشته نشده است

فارس من| امسال اعتباری برای راه آهن سبزوار- بردسکن اختصاص نیافته است

جوابیه شرکت توسن صنعت رخشان به مطالبه مردم در سامانه «فارس من»

فاز اول مرکز فرهنگی دفاع مقدس قزوین 22 بهمن افتتاح می‌شود

پیش‌بینی رکود اقتصادی شدید برای شیخ‌نشینان خلیج فارس تا پایان 2020

سپاه فجر فارس خواستار اجتناب دولت فرانسه از دیگرفریبی و خودستیزی شد

واحدهای مسکن ملی باقی مانده مسکن مهر نیست

هشدار واشنگتن به اتباع آمریکایی نسبت به وقوع حملات تروریستی در کشورهای حوزه خلیج فارس

حضور پررنگ هنرمندان جوان فارس در عرصه‌های بین‌المللی؛ فیلم کوتاه جنس دوم راهی آمریکا شد

افزایش مقاومت آسفالت به کمک علم نانو

تشییع پیکر مطهر شهید حسین راستگو در ساری

مسکن ملی باقی مانده مسکن مهر نیست

کرمانشاه نماد وحدت شعیه و اهل سنت در کشور است

مسلمانان باید در راستای حفظ تقویت وحدت و همدلی اهتمام ویژه ای داشته باشند

سفر رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی به استان گلستان/ حضور وزیر اسبق ارشاد در نماز جمعه اهل سنت گنبدکاووس

حمایت هلدینگ خلیج فارس از ورزش محلات بندرماهشهر

لطیفی: به گل ریحان بر نمی‌گردم چون به اعتقاداتم احترام نگذاشتند/ علیفر حرف‌های عجیب و غریب می‌زند

«طلاخون» شیبانی مجوز گرفت/ اجازه نمایش به فیلم های موثقی و لطیفی

سوختن جنازه در آمبولانس در محور اردکان به نائین

پرداخت 133 میلیارد ریال تسهیلات با اولویت مشاغل خانگی و آسیب دیده از کرونا به مددجویان بهزیستی فارس

لطیفی: به گل ریحان بر نمی‌ گردم چون به اعتقاداتم احترام نگذاشتند

عدم تخصیص ارز تجهیزات پزشکی در مهر ماه از سوی بانک مرکزی

قیمت نان در استان فارس گران نمی‌شود

تقدیر از طلاب گروه جهادی شهید مسرور شیراز/ ایثارگران دوران کرونا

مراکز تحقیقات دانشجویی مرزهای پژوهش بسیج را جلوتر بردند

صدور پروانه نمایش برای «مرد نقره ای» محمدحسین لطیفی

بوسیچ: پرسپولیس طلب برانکو را کامل پرداخت کرد/ موکل من دیگر ادعایی ندارد

آمار کرونا کاشان 8 آبان؛ 4 فوتی و 73 ابتلای جدید

خلیل زاده خبر داد: تمام مطالبات شفر و پاختاکور واریز شد/پنجره استقلال 2-3 روز دیگر باز می شود

طلاخون و محمدحسین لطیفی مجوز نمایش گرفتند

سالم‌سازی و استانداردسازی فضای مجازی، اولویت آموزش و پرورش

دنیای امروز تشنه معارف اهل بیت (ع) است

واشنگتن به اتباع خود در امارات هشدار داد

توسعه الگوی مشاغل خانگی در بهزیستی فارس؛ اعطای 500 میلیون ریال تسهیلات قرض‌الحسنه

طراحی و عملیات سینمای ساحلی در کیش اجرایی می شود

قتل زن 55 ساله و مجروح شدن دخترش

بایدن: نمی‌ گذارم ایران به بمب هسته‌ ای دست یابد

رکوردزنی 9 باره کرونا در تهران در مهرماه