پیام فارس

آخرين مطالب

معنی «یوم التغابن» فرهنگي

معنی «یوم التغابن»
  بزرگنمايي:

پیام فارس - در این که «تغابن» به چه معنا است، و چرا یکی از اسامی قیامت روز تغابن نامیده شده، مفسران با توجه به روایات وارده در تفسیر این آیه، نظریاتی ارائه نموده اند. پیش از بیان آرای مفسران در این باره، تبیین معنای تغابن ضروری به نظر می رسد. ناطقان: منظور از «یوم التغابن» که در قرآن کریم آمده، روز قیامت است؛ چون در آن روز براى همه مردم کشف مى ‏شود که در معامله ‏اى که کرده اند، مغبون شده‏اند، آن کس که با خدا معامله نکرده مى ‏فهمد که از معامله نکردن مغبون شده، و آن کس که در معامله ‏اش بهاى اندک دنیا به دست آورده مى ‏فهمد که از معامله کردنش مغبون شده، پس همه مردم در آن روز مغبون خواهند بود، مگر اولیای الاهی.
در واقع این جمله، استعاره از تاجرى است که در معاملات خود زیان کرده، و علاوه بر آن که سودى عایدش نشده، ضرر هم کرده و سرمایه خود را تلف نموده است. چنین است حال کفّار و اشقیا در قیامت که سرمایه عمرى که می توانستند با آن کمالات و فیوضات تمام عوالم وجود را به دست آورند، بیهوده تلف نموده و در قیامت مثل تاجر ورشکسته به حسرت و ندامت مبتلا می گردند. و اهل سعادت نیز اظهار غبن می کنند که چرا ما بیشتر اعمال صالح انجام ندادیم و ایمان و اخلاق خود را کامل تر نکردیم، تا پاداش بیشتری به ما عنایت شود.
پاسخ تفصیلی
«...ذلِک یوْمُ التَّغابُنِ...»؛[1] آن روز، روز افسوس خوردن است‏. این جمله بخشی از یک آیه قرآن کریم است که در باره روز قیامت بحث می کند. روزی که خداوند تمام مردم را در آن روز جمع می کند، برای پاداش و جزای اعمال نیک و بدشان در دنیا، آن روز، روز تغابن است.
در این که «تغابن» به چه معنا است، و چرا یکی از اسامی قیامت روز تغابن نامیده شده، مفسران با توجه به روایات وارده در تفسیر این آیه، نظریاتی ارائه نموده اند. پیش از بیان آرای مفسران در این باره، تبیین معنای تغابن ضروری به نظر می رسد.
«غبن» به معنای زیان وارد کردن بر کسی در معامله، فریفتن، زیان دیدن در خرید و فروش، افسوس، و دریغ است.[2] واژه «تغابن» باب تفاعل[3] از مصدر «غبن» به این معنا است که انسان با کسى که با او معامله مى ‏کند از راهى که او متوجه نشود، کلاه سر او بگذارد.
آیا حیوانات و جمادات در قیامت محشور می شوند؟
اصول دین
به عنوان مثال اگر چیزی مى ‏خرد پول کمترى بدهد، و اگر مى ‏فروشد پول بیشترى بگیرد. منظور از «یوم التغابن» که در قرآن آمده، روز قیامت است؛ چون در آن روز براى همه مردم کشف مى ‏شود که در معامله ‏اى که آیات قرآن[4] بدان اشاره نموده، مغبون شده ‏اند، در روز قیامت براى همه این معامله ‏گران کشف مى‏ شود که مغبون شده‏اند، آن کس که معامله نکرده مى ‏فهمد که از معامله نکردن مغبون شده، و آن کس که در معامله ‏اش بهاى اندک دنیا به دست آورده مى ‏فهمد که از معامله کردنش مغبون شده، پس همه مردم در آن روز مغبون خواهند بود.[5]
با توجه به این معنا از «غبن»، نظر برخی از مفسران را در فلسفه نام گذاری قیامت به روز غبن، مرور می کنیم.
یک: غبن در آیه مورد اشاره، استعاره از تاجرى است که در معاملات خود زیان کرده، و علاوه بر آن که سودى عایدش نشده، ضرر هم کرده و سرمایه خود را تلف نموده است. چنین است حال کفّار و اشقیا در قیامت که سرمایه عمرى که می توانستند با آن کمالات و فیوضات تمام عوالم وجود را به دست آورند، بیهوده تلف نموده و در قیامت مثل تاجر ورشکسته به حسرت و ندامت مبتلا می گردند.[6]
دو: «یوْمُ التَّغابُن» روزی است که اهل جنت، دوزخیان را به زیان اندازند، چنانچه از امام صادق (ع) نقل شده است: «یوم التغابن یوم یغبن اهل الجنه اهل النار»،[7] به این معنا که اهل جنت در بهشت مالک مکانى می شوند که براى دوزخیان در نظر گرفته شده بود اگر مسلمان می شدند، و چون مسلمان نشدند بهشتیان وارد آن جا می شوند و آنها را در حرمان و زیان ابد می اندازند.[8]
درمان قطعی انحرافات زانو درکوتاه ترین زمان
دریافت سود روز شمار بدون ریسک
به بیان دیگر، روز قیامت هنگامى است که غبن بعض افراد در اثر بعض دیگر است؛ به این که سعداء منازل اشقیا را در بهشت مالک مى‏ شوند و بر عکس؛ کافر خیر و سعادت را ترک نموده و مؤمن حظ و سهم خود را از دنیا ترک نموده و از آخرت سهم خود را از نعمت ها گرفته است، در نتیجه مؤمن غابن و کافر مغبون است. به بیان سوم، تغابن از باب تفاعل مشتق از غبن است و آن گرفتن شرّ و ترک خیر است، یا گرفتن خیر و ترک شرّ است، و چون کافر سهم خود را از آخرت ترک نموده و حظّ خود را از دنیا گرفته، پس ترک خیر و اخذ شرّ نموده، پس در آن روز غابن و مغبون هر دو ظاهر شوند.[9]
سه: معنای آیه این است: هنگامی که پروردگار همه افراد بشر را از اولین و آخرین در صحنه قیامت گرد هم خواهد آورد، روزى است که غبن هر یک از افراد بشر ظاهر و آشکار می شود که در دنیا اعمال صالحى که به جا آورده چه نتیجه و اجر و ثوابى عاید او شده است و هم چنین کفار که دوره زندگى و فرصت خود را از دست داده فریفته شده، جز خسارت و ضرر و عقوبت همیشگى براى خود آماده ننموده است.
خلاصه مفاد «یوْمُ التَّغابُنِ» آن است که از جمله وقایع روز قیامت آن است که غبن و مغبون بودن هر فردى از اولین و آخرین در آن صحنه آشکار مى ‏شود که در دوره زندگى و نیروها و حرکات اختیارى که به کار برده به نفع و سود خود بوده و یا به ضرر و زیان خود اقدام نموده و جز ضرر و عقوبت کسب ننموده است. و تغابن ظهور غبن هر فردى در هر معامله و هر اقدامى است که در انجام فعل اختیارى به کار برده است. و براى عموم بشر غبن هر فردى آشکار می شود و یا غبن هر یک از افعال براى خصوص فاعل آشکار می شود.[10]
چهار: «ذلِک یوْمُ التَّغابُنِ»، یعنی اهل سعادت اظهار غبن می کنند که چرا ما بیشتر اعمال صالحه به جا نیاوردیم و ایمان و اخلاق خود را کامل تر نکردیم تا جزاى بیشتر به ما عنایت شود، حتى فقرا آرزو می کنند اى کاش در دنیا احدى یک لقمه نانى یا درهمى به ما نداده بود تا عوض آن را خداوند عطا فرماید، و اهل باطل می گویند اى کاش ایمان آورده بودیم و عمل صالح انجام می دادیم تا از عذاب نجات پیدا می کردیم.[11]
خلاصه این که از اطلاق جمله «ذلِک یَوْمُ التَّغابُنِ» و با استناد به حدیث نبوى - هنگامی که اولین و آخرین از سلسله بشر در صحنه قیامت گرد آیند، منادى پروردگار ندا کند برخیزند گروهى از اهل ایمان که آخر شب از بستر برخاسته‏اند براى تهجد، آن گاه گروهى اندک برخیزند و به سوى بهشت روانه شوند-[12] می توان احتمال داد که جز گروهی از اولیای الاهی، هیچ کس از غبن و حسرت روز جزا ایمن نخواهد بود.
برچسب ها: یوم التغابن ، ناطقان ، قیامت ، مفسر
منبع: ناطقان


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

شریعتمداری در نامه به مقام معظم رهبری: برنامه ایجاد نظام متمرکز تامین اجتماعی تقدیم رئیس جمهوری می‌شود

توزیع 600 بسته معیشتی در شهرستان فیروزآباد

سکوت معابر شهر شیراز در پی طرح ممنوعیت تردد کرونا به روایت تصویر

بیش از 98 درصد مساکن مهر در آذربایجان‌غربی تحویل داده شده است

برگشت 6 هزار خودرو از مبادی ورودی شهر‌های استان فارس/پلمپ 137 واحد صنفی متخلف

بیش از 98 درصد مسکن مهر در آذربایجان‌غربی تحویل داده شده است

اختیاری بودن دریافت شناسنامه از طریق پست یا دفاتر پیشخوان

خلیج فارس؛ دریایی از گونه های مختلف آبزیان

ماموستایی که در «خانه امن» ترور شد که بود؟/ ادای دین سریال به شهید حججی

هلال احمر قزوین به 45 نفر گرفتار در برف وکولاک امدادرسانی کرد

فیلم| «ماهر الاخرس» اسیر فلسطینی: از حزب‌الله آموختم که با صهیونیست‌ها مذاکره نکنم

آخرین وضعیت پروژه های قابل افتتاح ریاست جمهوری درجزیره قشم بررسی شد

پای خاطره های دریادلان ارتش

تمدید پروانه کار اتباع خارجی بدون نیاز به مراجعه حضوری

پیام تسلیت آیت الله مکارم شیرازی در پی درگذشت رهبر شیعیان هند

فارس من| رونق بازار سرمایه با افزایش دامنه نوسان/مشکلات محدودیت‌ها برای سهامداران

اسیر فلسطینی: از «سید حسن» یاد گرفتم هیچگاه با صهیونیست‌ها مذاکره نکنم

ربیعی: پتروشیمی لردگان سالانه 240 میلیون دلار درآمد خواهد داشت

بارش برف و باران در محورهای 12 استان/ تردد روان در جاده‌ها

مبارزه در جبهه جنگ نرم/ شهادت پایان کار نیست

آذرباتری با شکست خاتم به نخستین برد رسید

نبی: پیش‌بینی می‌کنیم انتخابات فدراسیون فوتبال اواخر بهمن یا اوایل اسفند برگزار شود

آذرباتری ارومیه بالاخره برد

آلونک‌هایی به نام فروشگاه در یاسوج/ لکه‌های سیاه بر مبلمان شهری پایتخت طبیعت

آغاز ثبت نام کارشناسی ارشد فراگیر دانشگاه پیام نور در استان فارس

6 هزار نفر در آزمون کارشناسی ارشد فراگیر پیام نور ثبت نام کردند

زمان قرعه کشی خودروهای سایپا اعلام شد؛ خودرو‌های پیش‌ فروش سایپا چیستند؟

ایفای نقش دیدنی «پرویز پورحسینی» در نقش میثم تمار+ فیلم

کمک 2 میلیارد ریالی نیکوکار جهرمی به پویش «هر نفر یک خیر سلامت»

اندیشکده مصری: ایران تاثیرگذارترین قدرت منطقه است

اردکانی ها باز هم باختند

علت گرانی میوه؛ از سرمازدگی شدید و بارندگی در مهر تا صادرات

نبی: انتخابات فوتبال احتمالا بهمن یا اسفند برگزار شود

ماموستایی که در سریال «خانه امن» ترور شد چه کسی بود؟

مشکلات کشور با مدیریت جهادی حل می شود/ کریمانه ببخشیم

لباس تقوا کهنه نمی شود/ منش کریمه اهل بیت (ع) را الگوی زندگی قرار دهیم

٣٠ قبضه کلت کمری در شیراز کشف شد

کشف ٣٠ قبضه کلت کمری در شیراز

پایگاه اصلی معارف اهل بیت مدیون حضور حضرت معصومه (س) است

ساز و کار مجمع آنلاین انجام شده/ انتخابات در بهمن یا اسفند برگزار می شود

وقتی «خدمت» بر «تحصیل» سبقت می‌گیرد/ مرخصی تحصیلی بانوی طلبه برای کمک به بیماران کرونایی

آغاز ثبت نام کارشناسی ارشد فراگیر دانشگاه پیام نور

گزارش فارس از وضعیت بارش‌های گیلان/ توقف بارش‌ها در غرب و تداوم در ارتفاعات و شرق

هماهنگی، حلقه مفقوده بین مسئولان شهرستان اردکان است

جراحی زیبایی جان یک جوان را گرفت

خطای پزشکی، مرد ایذه‌ای را به کام مرگ فرستاد

عرضه نمونه صنعتی اتوبوس برقی تا پایان امسال

ایران و روسیه درباره واکسن کرونا همکاری می‌ کنند

وضعیت تعطیلی ادارات در هفته آینده مشخص شد

بارش برف 15 تا 40 سانتیمتری در ارتفاعات گیلان