پیام فارس

آخرين مطالب

از خشت تا سنگ عمارت/ موزه مردم شناسی درعمارتی که تحول معماری را روایت می کند فرهنگي

از خشت تا سنگ عمارت/ موزه مردم شناسی درعمارتی که تحول معماری را روایت می کند
  بزرگنمايي:

پیام فارس - مجموعه ساختمان های میراثی مرکز شهر رشت، روایتگر دوره تحول معماری و برگرفته از الگوی معماری نئوکلاسیک روسیه است که به‌تازگی مرمت و تغییر کاربری عمارت بلدیه رشت به «موزه مردم شناسی» تصویب شده است.
خبرگزاری شبستان _رشت، مهری شیرمحمدی ؛ در اواخر دوره قاجار، سبکی از معماری در رشت آغاز شد که در دوره پهلوی به اوج خود رسید، این نوع معماری «سنگ عمارت» نامیده می‌شد.
نخستین عمارت موسوم به سنگ عمارت، در محله چله خانه رشت با گنبدهای پیازی شکل‌اش، در قرق کارگزاری سربرآورد.
یک مهندس معمار و پژوهشگر درباره معماری موسوم به سنگ عمارت می‌گوید: به ساختمان‌هایی که از معماری نئوکلاسیک روسیه تزاری اقتباس شده بود، «سنگ عمارت» می‌گفتند. این بناها، در اواخر سلسله قاجار و در آغاز این قرن در رشت ساخته می‌شد.

پیام فارس

روبرت واهانیان به اولین نمونه بنای سنگ عمارت در رشت اشاره کرده و می‌افزاید: نخستین نمونه ساختمان موسوم به سنگ عمارت توسط تاجری از اهالی رشت به نام« محمد جعفر علی‌یِف» در نزدیکی محله چله خانه و در کنار قرق کارگذاری ساخته شده بود. این ساختمان در 3مه 1912طراحی شده بود که سه گنبد پیازی شکل به مانند ساختمان های معماری نئوکلاسیک روسیه داشت و با داشتن نقشه‌های از پیش تهیه شده، در نوع خودش بی‌نظیر بود. متاسفانه این بنای ارزشمند در سال 1345شمسی تخریب و ساختمان دادگستری به جای آن ساخته شد. بنده در یک نشست ویژه گروه معماری در خانه فرهنگ گیلان نوه جعفر علی یف به نام «محمدجعفر امیر رشتی» را به مراسم دعوت کردم و کسی هم نمی‌دانست او کیست.
این پژوهشگر با اشاره به محلات هفتگانه رشت به استناد قدیمی‌ترین نقشه موجود رشت، اضافه می‌کند: « ذوالفقار خان» در سال 1247 به دستور آصف الدوله شیرزای، نایب حکومه گیلان، نقشه رشت را ترسیم کرد. محلات هفتگانه هرکدام برای خود مکان‌های عمومی نظیر مسجد، حمام و بازار داشت.
واهانیان با بیان اینکه شکل‌دهی بافت شهری رشت بر اثر ارتباطات تجاری، نظامی و سیاسی شهروندان روسیه و اروپا با گیلان زمین به وجود آمده، تصریح کرد: بعد از مشروطه و در اثر آشنایی با مراکز اداری و سیاسی جدید، موسسات و نهادهای جدید اداری و تجاری که از فرهنگ‌های دیگر به گیلان آمده و پیش از این سال‌ها در گیلان وجود نداشت، ساخته شدند. چون این موسسات واردادتی بودند، معماری این موسسات و نهادها هم عینا وارد شد و نظیر آن عمارت بلدیه، مریضخانه بلدیه و ساختمان پست بود. به خصوص ساختمان‌های " زاستاو" (Застав) که اداره‌های راهداری در ورودی‌های شهرهای گیلان بودند. راهداری توسط روس‌ها اداره می‌شد و عوارض و مالیات‌هایی را از مردم در سرحدات شهرها می‌گرفت.
این پژوهشگر به دوره تحول گیلان در نهضت جنگل و زمان پس از آن اشاره کرده و اضافه می‌کند: پس از سرکوب جنگلیان، رشت به دست سردار سپه افتاد و پس از این دوره شاهد حضور حکمران نظامی در گیلان هستیم و نخستین بنای باشکوه به سبک معماری نئوکلاسیک روسیه، عمارت بلدیه رشت است که نماد همکاری کمیسیون بلدی شهر رشت و شهرداران نظامی با حکمران نظامی وقت گیلان یعنی «سرتیپ محمد حسین آیرم» است. وی تحصیل کرده مدرسه نظامی سنت پترزبورگ روسیه بود.

پیام فارس

این مهندس معمار درباره سازنده عمارت بلدیه رشت می‌گوید: کلنگ احداث ساختمان اداری بلدیه رشت در پاییز سال 1303 خورشیدی مقارن با اواخر سلسله قاجار، در ضلع شرقی بقعه «استاد ابوجعفر ثومی» به زمین زده شد و چهارم اردیبهشت 1305 به مناسبت روی کار آمدن پهلوی اول افتتاح شد. طرح این بنا، اقتباسی از معماری‌های سبک نئوکلاسیک روسیه تزاری است. طراح بنام «آرتم سرداراُف» و سازنده آن به روایت جهانگیر سرتیپ پور «اسکندرخان ارمنی» بوده است.
روبرت واهانیان شهردارانی را که ساخت عمارت بلدیه در دوران مدیریتشان انجام شد، نام برده و می گوید: «یاور اسماعیل سهراب زاده از 13آبان 1303 تا پائیز1304 شمسی»، «یاور موسی شاهقلی از پائیز 1304 تا 21 فروردین 1305شمسی» و «یاور محمد غفاری از 21فروردین 1305 تا 5مرداد 1305»، در دوران مدیریت شهرداری بر اجرای ساخت عمارت بلدیه نظارت داشتند.
واهانیان اضافه می‌کند: در ادامه این سیر تاریخی، ساختمان‌های دیگری همچون تلگرافخانه، بانک، تجارتخانه‌ها و مراکز نظامی و حتی منازل مسکونی با معماری جدید وارد شهر رشت شد و بافت شهر رشت را دچار تحول کرد. عمارت بلدیه رشت عمرش تازه از نیمه گذشته بود که در تاریخ 26 آذر 1356 به شماره‌ 1516 در فهرست بناهای میراثی کشور به ثبت رسید. آن زمان قرار بود به عنوان موزه هنرهای معاصر تغییر کاربری یابد. بدین منظور تابلوهای نقاشی از اساتید نقاشی گیلان خریداری شد تا در موزه به نمایش درآید. اما این ساختمان همچنان به عنوان ساختمان اداری باقی ماند تا در زلزله تابستان 1369 منجیل آسیب دید و برج ساعت عمارت به‌طور کامل فروریخت.

پیام فارس

روبرت واهانیان، آن زمان مسئول مرمت عمارتی شد که امروز نماد شهر رشت است و حالا برای دومین بار قرار است عمارت بلدیه رشت مرمت شود. ولی این بار تغییر کاربری به عنوان« موزه مردم شناسی» وعده داده شده است.
معاون میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان در این باره می گوید: طرح مرمت و احیای عمارت بلدیه رشت توسط مهندسین مشاور و زیر نظر سازمان عمران و بازآفرینی شهرداری رشت آماده شده است.
ولی جهانی می‌افزاید: در هفتمین جلسه شورای فنی اداره‌کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گیلان که با حضور مسعود حلاج‌پور مدیرکل میراث‌فرهنگی و اعضای شورای فنی استان گیلان برگزار شد، برای دومین بار فرایند مرمت عمارت بلدیه و تبدیل آن به موزه مردم‌شناسی گیلان، بررسی و پس از رفع اشکالات تصویب شد.
وی تاکید می‌کند: روند احیا و مرمت این ساختمان توسط سازمان عمران و بازآفرینی شهرداری رشت و با نظارت اداره کل میراث فرهنگی گیلان به‌زودی آغاز می‌شود.
پایان پیام/595

لینک کوتاه:
https://www.fars-online.ir/Fa/News/190380/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

فراخوان جایزه تحقیقاتی مشترک

انعقاد 55 قرارداد با سرمایه‌گذاران در شهرک‌های صنعتی سروستان

محدودیت مشاغل تا پایان هفته آینده تمدید شد

«وقت خوشِ» حمید امجد در قرنطینه+فیلم

مرگ تلخ دخترک موطلایی شیراز / ترمه کوچولو فرشته شد + فیلم

ادیب و پژوهشگر: اشعار سعدی در هنرهای مختلف جلوه‌گر است

نصب دریچه‌های مفقودی معابر

احضار و بازداشت الاغ‌سواران در گراش!

بازداشت 3 نفر به دلیل الاغ سواری (+فیلم)

نماز جمعه در فارس برپا نمی شود

محل دپوی مواد مخدر و مشروبات الکلی در شیراز کشف شد

نقد و بررسی آنلاین تاریخ فلسفه معاصر غرب بهمن پازوکی

راستی آزمایی لغو تحریم‌ها حداقل سه ماه زمان نیاز دارد/ ستاره خلیج فارس ایران را صادر کننده بنزین کرد

طرح "مدرسه خوب" به همت گروه جهادی شهید هادی

کشف 901 کیلو تریاک و 190 لیتر مشروبات الکلی در یک منزل

وضعیت کرونایی اقامه نماز جمعه در تمام شهرهای فارس را این هفته تعطیل کرد

بازداشت و احضار 11 نفر به دلیل الاغ سواری (+فیلم)

ناکامی سوداگران مرگ در اردکان

تلاش برای تسهیل دسترسی شهروندان شیرازی به آرامستان «بهشت احمدی»

روند صعودی مبتلایان و فوتی های کرونا در تهران

تعطیلی تهران منوط به تصمیم ستاد ملی کرونا

کلاهبرداری 10 میلیاردی از 600 نفر در قالب صندوق وام خانگی

سعدیا خوشتر از حدیث تو نیست/ تحفه روزگار اهل شناخت

901 کیلوگرم تریا در شیراز کشف شد.

تکمیل 24 هزار واحد مسکن مهر در گیلان تا پایان خرداد امسال

تعطیلی 3 مرکز غیرمجاز ارائه دهنده خدمات درمانی در شیراز

کشف بیش از 900 کیلوگرم تریاک در شیراز

شیخ اجل سعدی شیرین سخن

دستور احضار و بازداشت متخلفان از مقررات کرونا در گراش فارس صادر شد

کلید پژوهشگاه میراث به مدیر فارس رسید

تعداد موارد مثبت کرونایی در کهگیلویه و بویراحمد 6 برابر شد

در شرایط کرونایی،نذری و افطاری ندهید

الاغ‌سواران گراش بازداشت شدند

بازداشت 3 نفر به دلیل الاغ سواری و نقض قرنطیه کرونایی

بازداشت الاغ سواران کرونایی در فارس ! / این فیلم لو داد!

بازداشت 3 نفر به دلیل الاغ سواری

سرپرست فرمانداری : اردکان به آب انتقالی نیازمند است

معرفی اعضای جدید هیات مدیره شرکت هواپیمایی کیش

اولویت کیش ایر، اتصال مراکز استان ها به کیش است

همدستی زن جوان با مرد غریبه برای شوهرکشی

کاهش 9 تا 12 درجه ای دمای هوا در استان های ساحلی دریای خزر

آخرین وضعیت پروژه های مسکن ملی و مهر

قیمت هندوانه ، کیلیویی 10 هزار تومان

وزیر بهداشت : گفتند من چرت و پرت می گویم !

کلنگ زنی نخستین کارخانه بازیابی پسماندهای شهری در جنوب شرق تهران

اجرای کوچه های دوستی با مشارکت زنان

آموزش شهروندان سرمایه گذاری برای نسلهای آینده است

احیاء خط کشی مسیرعابر پیاده خیابان ابوذر

پرداخت 120 میلیارد تومان تسهیلات مشاغل خانگی در استان کرمان

تثبیت اشتغال 13هزار و 667 نفر با پرداخت تسهیلات کرونا در استان همدان