پیام فارس

آخرين مطالب

گفت و گوی ایسنا با جامعه شناس و استاد دانشگاه:

خشونتی که بیشتر و حساسیتی که کمتر می‌شود مقالات

خشونتی که بیشتر و حساسیتی که کمتر می‌شود
  بزرگنمايي:

پیام فارس - ایسنا/فارس وقتی سیاستمداران ایرانی خیلی راحت به یکدیگر تهمت می‌زنند و ترور شخصیت می‌کنند، به نهادینه شدن خشونت روانی کمک می‌کنند، روندی که مانند بسیاری از رفتارها و کنش‌ها، برای جامعه مضر است و تاثیرات منفی خود را برجای می‌گذارد.

اینگونه به نظر می‌رسد که مردم نسبت به چه چیزهایی حساس‌تر شده‌اند و به مواردی اهمیت می‌دهند، که پیش‌تر برایشان مهم نبود. انسان‌ها دیگر از سطح اولیه زندگی و تامین نیازهایی مانند خوراک و پوشاک فراتر رفته‌اند و به سلامت روانی نه تنها خود، بلکه به سلامت جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنند هم توجه دارند.
در کتب قدیمی، از خشونت گسترده به مثابه عملی مشروع صحبت می‌شد، ولی امروز جامعه به خشونت واکنش نشان می‌دهد، حتی اگر قربانی این خشونت یک نفر باشد، اما همچنان پرسش‌هایی وجود دارد؛ اینکه آیا میزان خشونت در جامعه ایران، بیشتر شده است؟ دلیل آن چیست؟ آیا واکنش به خشونت، بیشتر و پررنگتر شده و ....
مثله شدن فرزندان به دست خانواده، آخرین مورد از یک خشونت خانوادگی بود که برای چند روز به خبر داغ ایران و حتی جهان بدل شد، اتفاقی که روی اقدام مادری که 2 فرزند خود را به قتل رسانده بود، سایه انداخت، اما واکنش‌ها به اتفاقات خانواده خرمدین، چه ارزیابی‌هایی را در خود دارد؟
برای درک بهتر آنچه در زمینه خشونت در حال اتفاق است، با دکتر حلیمه عنایت، استاد بخش علوم اجتماعی دانشگاه شیراز گفت و گو کردیم که در ادامه می‌خوانید:
آیا واقعا خشونت در جامعه ایران افزایش یافته است؟
زمانی که سلامت روانی و اجتماعی جامعه ایران را ارزیابی می‌کنیم، می‌توان دید وضعیت سلامت جامعه ما رو به وخامت است، و این وخامت الزاما در شنیدن اخبار قتل و جنایت خلاصه نمی‌شود؛ این چیزها در هر کشوری اتفاق می‌افتند، اما خشونت فقط خشونت فیزیکی نیست. فشارهای مختلفی که بر مردم وارد می‌شود، فقر و استرس ناشی از آن، مصداق خشونت هستند. به علاوه شرایط کرونا و محدودیت‌هایی که ایجاد کرده، مزید برعلت شده و وضعیت خطرناکی را ایجاد می‌کند. پس در مجموع به نظر من هم خشونت در جامعه ایرانی افزایش یافته است.
وقتی که سیاستمداران ایرانی خیلی راحت به یکدیگر تهمت می‌زنند و ترور شخصیت می‌کنند، باعث نهادینه شدن این شکل از خشونت می‌شوند.
در گذشته شاید فقط در بحث جوک‌های قومیتی نگران خشونت روحی و روانی بودیم، ولی امروز مسئله گسترده‌تر شده است. در واقع حتی انتشار خبر دستگیری یک اختلاس‌گر، اعمال خشونت علیه طبقه فقیر جامعه است. البته منظورم این نیست که این دست خبرها منتشر نشوند، بلکه قصدم فقط تبیین شرایط موجود است. شرایطی که در قالب آن می‌گوییم خشونت درحال افزایش است. آیا در دهه‌های پیشین هم اختلاس‌هایی با این ارقام را می‌دیدیم؟ یا اخلاقیات این چنین راحت زیر پا گذاشته می‌شدند؟ مسلما این روند برای سلامت جامعه مضر است.
آیا رسانه در ایران به مخاطب اضطراب تزریق می‌کند و این اضطراب به خشونت منجر می‌شود؟
طی روزهای گذشته، شخصا در تمام گروه‌هایی خانوادگی و دوستانه که عضو بودم، پیام می‌دادم که لطفا بیش از این درباره موضوع خانواده خرم‌دین صحبت نکنید. چون هرکس از زوایه دید خودش به ماجرا نگاه می‌کرد و نظر می‌داد. یکی دستگاه‌های انتظامی را شماتت می‌کرد و دیگری از شکاف نسل‌ها می‌گفت.
بله، به نظر من رسانه می‌تواند به این مسائل دامن بزند. عصر رسانه، عصر بحران‌زایی است و فاصله‌های زیادی را درون خانوده‌ها ایجاد می‌کند. حرف من این است که چرا نکات پراکنده‌ای از یک جلسه دادگاه، بدون ارتباط مشخصی با یکدیگر، باید پخش شود؟ و چرا جلسه دادگاه باید علنی باشد؟ اینگونه به دست همه یک بهانه‌ای می‌دهیم و اکنون واقعا در جامعه وحشت و اضطراب ایجاد شده است.
مسلما خشونت در جوامع انسانی، پدیده جدیدی نیست. پیش از بابک خرمدین هم پدران زیادی طی هزاران سال گذشته فرزندان خود را به قتل رسانده بودند. چرا انسان قرن 21 تا این حد نسبت به خشونت حساس شده است؟
خشونت یک پدیده تاریخی و جغرافیایی است و محدود به هیچ جامعه‌ای نیست. تحت تاثیر یک سری شرایط قرار می‌گیرد، ولی در تمام جوامع و در تمام طول تاریخ وجود داشته و دارد. امروز ولی حضور رسانه مسئله را متفاوت کرده است. شاید اگر پنجاه سال پیش یک پدر فرزندش را می‌کشت، قضیه پنهان می‌ماند یا نهایتا در سطح محله منتشر می‌شد. ولی امروز با وجود فضای مجازی، همه مردم از جنایت اطلاع پیدا می‌کنند. از سوی دیگر سطح آگاهی و اتنظار هم بالا رفته است. مردم امروزه می‌دانند که حق دارند نسبت به قانون و حقوق خود آگاهی داشته باشند. مردم انتظار دارند مشکلات را قانون حل کند، نه خود افراد. ضمن اینکه عمق خشونت قتل‌ها و بیان پس از دستگیری هم خیلی زیاد بود.
آیا در نهاد خانواده‌های سنتی و پدرسالار خشونت نهفته شده است؟
سنتی با پدرسالار متفاوت است. خانواده سنتیِ دارای روابط سالم، می‌تواند وجود داشته باشد. پدرسالاری بدان معناست که هرم قدرتی در خانواده ترسیم شود و پدر در راس آن هرم قرار گیرد. تصمیم گیرنده مطلق خود اوست و حقی برای دیگر اعضای خانواده قائل نیست، اما خانواده سنتی لزوما این ویژگی‌ها را ندارد. ما هم در خانواده سنتی بزرگ شدیم، ولی پدران ما اینگونه نبودند. اتفاقا روابط در خانواده‌های سنتی بسیاری از مسائل و مشکلات میان اعضا را حل می‌کرد و خانواده مرجعی پذیرفته شده برای فرزندان بود.
امروزه همگام با مدرن شدن، خانواده مرجعیت خود را از دست داده است. البته به تفسیر گیدنز، در خانواده‌های مدرن روابط دموکراتیک‌تر و عاطفی‌تری برقرار است، ولی این به آن معنا نیست که در خانواده‌های سنتی اینگونه نیست، اما بسته بودن روابط در خانواده‌های پدرسالار و تصمیم‌گیری پدر خانواده برای تمام جنبه‌های زندگی همسر و فرزندان ممکن است به خشونت منجر شود. البته چنین خانواده‌هایی امروزه بیشتر در مناطق کمتر توسعه یافته و شهرهای کوچک وجود دارند.
آیا می‌توان میان توسعه اقتصادی و کاهش آسیب‌های اجتماعی رابطه معناداری را متصور شد؟
صرف توسعه اقتصادی را خیر؛ ولی بدون تاثیر نیست. بحران‌های حاصل از عدم توسعه می‌توانند زمینه‌ساز وقوع جرم باشند و توسعه اقتصادی قادر است این بسترهای آسیب‌زا را کاهش دهد، اما صرف توسعه افتصادی کافی نیست.
انتهای پیام

لینک کوتاه:
https://www.fars-online.ir/Fa/News/211519/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

بنت: نمایندگان دموکرات آمریکایی یک گروه کوچک حراف هستند/ وزرای کشور‌های حاشیه خلیج فارس در انتظار رسیدن نخست‌وزیر اسرائیل

بنت: نمایندگان دموکرات آمریکایی یک گروه کوچک حراف هستند!/ وزرای کشور‌های حاشیه خلیج فارس در انتظار ملاقات با نخست‌وزیر اسرائیل

یک تعطیلی دیگر!

دیدار نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی با وزرای کشورهای حاشیه خلیج فارس

روزنامه‌های یکشنبه 4 مهر 1400

قیمت روز گوشی موبایل 4 مهر

مذاکره نفت مسجدسلیمان با مربی پیشین استقلال

عکس/ صفحه نخست روزنامه‌های یکشنبه 4 مهر

برنامه معلمان تلویزیونی در روز 4مهر

بازار جهانی نفت امروز شنبه 3 مهر| قیمت نفت سبک ایران 74.28 دلار

جدول پخش مدرسه تلویزیونی، یکشنبه 4 مهر 1400

علامه حسن‌زاده آملی دار فانی را وداع گفت

نقش مهم طلاب در تقویت انسجام بین اهل سنت و تشیع

پرسش و پاسخ فارس با نماینده مجلس/ از مشکلات اردل تا انتقاد از وضعیت جاده شهرکرد شلمزار

دیدار معاون رئیس جمهور در امور زنان وخانواده باخانواده شهید شرفی

پیام تسلیت معاون رییس جمهور درپی درگذشت علامه حسن زاده آملی

مدیران دستگاه‌های اجرایی به دنبال جذب سرمایه گذار باشند

برگزاری انتخابات نظام مهندسی اردبیل هشتم مهر بصورت اینترنتی

آغاز بازگشت زائران اربعین از 5 مهر/تعلیق 3 ماهه یک شرکت گردشگری متخلف

آزادی 5 زندانی به همت زنان بسیجی در شیراز

مجوزهای صادرات فولاد 2 ماه تمدید شد

تخصیص بیش از یک میلیارد تومان کمک هزینه آموزشی در کیش

اجرای پویش همکلاسی مهربان در شیراز

آیین آغاز سال تحصیلی در مدارس منطقه 5

اجرای طرح همگام با ورزش با مناسبت هفته دفاع مقدس

رییس فدراسیون هاکی : جهرم از جمله شهرستان های مستعد در رشته هاکی است

راه‌اندازی پایگاه واکسیناسیون در فرهنگسرای رسانه

کتابخانه‌های عمومی جهرم فعالیت را از سر گرفتند

شهرداری و دهیاری‌های فارس 335 میلیارد تومان درآمد مالیات دریافت کردند

مدیر کل دارایی فارس : درآمدهای عمومی فارس 45 درصد رشد کرد

جذب سرمایه‌گذار اولویت مدیران باشد

نظریه اسلام مکمل بودن زن و مرد است

بازدید معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده از مرکز درمان ناباروی جهاد دانشگاهی خوزستان/ تصویر

باز هم ... از دامن زن مرد به معراج می رود

جوانان ایران اسلامی ما می‌توانیم را به جهان ثابت کردند.

افتتاح اولین پایگاه ثابت تجمیعی واکسیناسیون کارگران کشور در شهرکرد

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری در نشست با کانون های بازنشستگی سراسر کشور: در تصمیم‌گیری برای صندوق به “آیندگان” هم باید توجه شود/ ضرورت کاهش مراجعه حضوری بازنشستگان به مراکز تابعه

پیام تسلیت وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در پی درگذشت «علی لندی»

آغاز سال تحصیلی جدید در ساوه با نواختن زنگ مهر و مقاومت

زنگ مهر در شهرستان‌های استان تهران نواخته شد

آخرین آمار کرونا در ایران تا 3 مهر/ 280 بیمار دیگر جان باختند

حسرت 10 ساله کره ای‌ها مقابل ایران/ «گورستان آزادی» منتظر بنتو

مسیرهای منتهی به مرز مهران کاملا مسدود است/ فرماندار مهران: افراد حاضر در پایانه مرزی به شرط داشتن مدارک اعلام شده به صورت محدود خارج می‌شوند

آمار کرونا در ایران، 3 مهر 1400/ شناسایی 10843 بیمار و 280 فوتی جدید

یک قدم تا نیکوکاری با دیجی‌کالا مهر

دست خالی گیلانغرب از سود معادن قیرطبیعی

قیمت روز خودرو در بازار؛ شنبه 3 مهر 1400

وضعیت سبد سهام عدالت؛ شنبه 3 مهر 1400

معرفی آثار برگزیده بخش رقابتی جشنواره نمایشی مونولوگ «مهر واله»

برپایی نمایشگاه اقتصاد مقاومتی و تعامل اقتصادی عشایر، شهر و روستا در شیراز