پیام فارس - شیراز-ظرفیت‌های معدنی فارس فرصتی برای رونق تولید،اشتغال‌زایی و توسعه صادرات فراهم کرده ؛ فرصتی که با توسعه صنایع فرآوری سنگ می‌تواند ارزش افزوده بیشتری برای اقتصاد استان به همراه داشته باشد.
خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- بهنام بهتری نژاد: در دل کوه‌های فارس، رگه‌هایی از ثروت نهفته است که سال‌هاست بخشی از هویت صنعتی و اقتصادی این استان را شکل داده‌اند؛ از مرمریت‌های خوش‌نام ده‌بید و آباده گرفته تا پرشین سیلک نی‌ریز، سنگ چینی نی‌ریز، مرمر سروستان، تراورتن، گرانیت و لایم‌استون مرودشت، هر کدام روایتگر ظرفیتی هستند که می‌تواند فراتر از استخراج، به خلق ارزش افزوده، توسعه صادرات و اشتغال پایدار منجر شود.
فارس به واسطه تنوع زمین‌شناسی خود، یکی از استان‌های برخوردار از ذخایر متنوع معدنی کشور به شمار می‌رود و همین ویژگی، صنعت سنگ را به یکی از مزیت‌های رقابتی این استان تبدیل کرده است.
در بازار سنگ ایران، نام «ده‌بید» سال‌هاست به‌عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین مرمریت‌های صادراتی مطرح است و سنگ‌های چینی نی‌ریز نیز به دلیل کیفیت و زیبایی، جایگاه ویژه‌ای در پروژه‌های ساختمانی و معماری یافته‌اند.
این ظرفیت‌ها نشان می‌دهد که کوه‌های فارس تنها محل استخراج سنگ نیستند، بلکه می‌توانند نقطه آغاز زنجیره‌ای از تولید، فرآوری و تجارت باشند.
اهمیت این صنعت زمانی آشکارتر می‌شود که بدانیم مسیر سنگ از معدن تا محصول نهایی، فرصت‌های متعددی برای اشتغال ایجاد می‌کند؛ از مهندسان معدن و اپراتورهای ماشین‌آلات گرفته تا واحدهای سنگ‌بری، طراحان مصنوعات سنگی، فعالان حمل‌ونقل و صادرکنندگان. هر اندازه این زنجیره در داخل استان کامل‌تر شود، سهم بیشتری از درآمد و ارزش افزوده نیز در فارس باقی خواهد ماند.
امروز نیز همزمان با افزایش نیاز بازارهای داخلی و خارجی به سنگ‌های ساختمانی باکیفیت، فرصت تازه‌ای پیش روی این صنعت قرار گرفته است؛ فرصتی برای نوسازی تجهیزات، توسعه صنایع فرآوری، جذب سرمایه‌گذاری و حضور پررنگ‌تر در بازارهای صادراتی. تحقق این چشم‌انداز می‌تواند معادن سنگ فارس را از مراکز صرف استخراج، به موتور محرک تولید و اشتغال در استان تبدیل کند.
در کنار این مسیر توسعه، بهره‌برداری مسئولانه از منابع طبیعی، رعایت استانداردهای ایمنی و توجه به بازسازی معادن نیز می‌تواند تضمین‌کننده تداوم این ظرفیت ارزشمند برای نسل‌های آینده باشد.
معادن سنگ فارس؛ فرصتی برای رونق تولید و اشتغال پایدار
کریم مجرب مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به تنوع زمین‌شناسی و برخورداری فارس از ذخایر معدنی متنوع گفت: بهره‌گیری اصولی از این ظرفیت‌ها، ارتقای فناوری و افزایش بهره‌وری، از محورهای مهم توسعه بخش معدن استان به شمار می‌رود.
وی با بیان اینکه اهمیت صنعت سنگ تنها به استخراج مواد معدنی محدود نمی‌شود، افزود: فعالیت معادن، واحدهای سنگ‌بری، صنایع فرآوری، حمل‌ونقل و کسب‌وکارهای وابسته می‌تواند نقش مؤثری در ایجاد ارزش اقتصادی و اشتغال در استان داشته باشد.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس، توسعه صنایع فرآوری و تکمیل زنجیره ارزش را از اولویت‌های مهم بخش معدن دانست و گفت: ارزش اقتصادی ذخایر معدنی زمانی به شکل مؤثرتری در اقتصاد استان منعکس می‌شود که مواد استخراج‌شده پس از طی مراحل فرآوری، به محصولات باکیفیت و متناسب با نیاز بازار تبدیل شوند.
مجرب با تأکید بر ضرورت تقویت واحدهای فرآوری موجود، نوسازی خطوط تولید و حمایت از سرمایه‌گذاری در صنایع پایین‌دستی بیان کرد: بهبود زیرساخت‌های موردنیاز واحدهای صنعتی و ایجاد ارتباط مؤثر میان معدن‌داران، تولیدکنندگان محصولات سنگی و فعالان حوزه صادرات می‌تواند به بهبود زنجیره تأمین و افزایش قدرت رقابت محصولات استان کمک کند.
وی ادامه داد: توسعه فرآوری باید بر پایه توجیه اقتصادی، نوع ذخایر، ظرفیت تولید و نیاز بازار انجام شود و صرفاً افزایش تعداد واحدهای صنعتی نباید هدف قرار گیرد؛ بلکه باید زمینه فعالیت واحدهایی فراهم شود که از فناوری مناسب، کیفیت رقابت‌پذیر، مصرف بهینه آب و انرژی و بازار فروش مشخص برخوردار باشند.
به گفته وی، حرکت در این مسیر می‌تواند سهم محصولات فرآوری‌شده را افزایش دهد، فرصت‌های شغلی بیشتری ایجاد کند و سهم بالاتری از ارزش افزوده حاصل از منابع معدنی را در داخل استان نگه دارد.
صنعت سنگ؛ ظرفیتی برای اشتغال‌آفرینی در شهرستان‌ها
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس با اشاره به ظرفیت بخش معدن برای ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم گفت: فرصت‌های شغلی این حوزه تنها به فعالیت در معادن و کارخانه‌های فرآوری محدود نیست و بخش‌هایی مانند حمل‌ونقل، تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات، تأمین تجهیزات، بسته‌بندی، بازاریابی و صادرات را نیز در بر می‌گیرد.
مجرب افزود: شهرستان‌های برخوردار از ذخایر معدنی می‌توانند با جذب سرمایه‌گذاری هدفمند و توسعه صنایع وابسته، سهم بیشتری در رونق اقتصادی استان داشته باشند.
وی فراهم بودن زیرساخت‌هایی مانند راه دسترسی مناسب، تأمین پایدار انرژی، امکانات صنعتی، منابع مالی و دسترسی به بازارهای فروش را در تحقق این هدف مؤثر دانست و گفت: توسعه فعالیت‌های معدنی باید به تقویت کسب‌وکارهای منطقه‌ای و افزایش فرصت‌های اشتغال برای جوامع محلی منجر شود.
جذب سرمایه‌گذاری با معرفی دقیق ظرفیت‌های معدنی
مجرب با تأکید بر ضرورت فراهم‌سازی زمینه مناسب برای حضور سرمایه‌گذاران در بخش معدن بیان کرد: فرصت‌های معدنی باید بر اساس اطلاعات فنی و اقتصادی دقیق معرفی شوند تا سرمایه‌گذاران با شناخت کافی از کیفیت ذخایر، هزینه‌های استخراج، ظرفیت فرآوری و شرایط بازار تصمیم‌گیری کنند.
وی تسهیل فرایندهای اداری در چارچوب قوانین و تقویت هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول و فعالان اقتصادی را از عوامل مؤثر در توسعه سرمایه‌گذاری دانست و افزود: جهت‌گیری بخش معدن باید به سمت سرمایه‌گذاری مولد، اشتغال پایدار و افزایش سهم جوامع محلی از منافع اقتصادی فعالیت‌های معدنی باشد.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس خاطرنشان کرد: توسعه این بخش زمانی به نتایج پایدار اقتصادی منجر می‌شود که افزایش تولید با ارتقای مهارت نیروی انسانی، بهبود کیفیت محصولات و رونق کسب‌وکارهای منطقه‌ای همراه شود.
نوسازی معادن سنگ فارس؛ مسیر افزایش بهره‌وری و ارزآوری
پژمان نامدارخانی، معاون امور معادن و اکتشافات معدنی اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت استان فارس نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به ظرفیت‌های معدنی این استان گفت: ارتقای جایگاه فارس در صنعت سنگ کشور به نوسازی هدفمند معادن، بهبود کیفیت تولید، توسعه صنایع فرآوری و تقویت ارتباط با بازارهای داخلی و خارجی وابسته است.
نامدارخانی با تأکید بر ضرورت افزایش بهره‌وری در معادن سنگ گفت: بهبود روش‌های استخراج، کاهش ضایعات، ارتقای ایمنی و استفاده مؤثرتر از ذخایر، از مهم‌ترین محورهای توسعه فعالیت‌های معدنی است و نوسازی تجهیزات نیز باید متناسب با شرایط فنی معدن، نوع سنگ و ظرفیت اقتصادی آن انجام شود.
وی افزود: استفاده از تجهیزات دقیق‌تر استخراج، دستگاه‌های برش سیمی، روش‌های نوین طراحی و برنامه‌ریزی عملیات معدنی و بهبود فرایند نگهداری ماشین‌آلات، می‌تواند کیفیت بلوک‌های استخراج‌شده را افزایش دهد و میزان شکستگی و ضایعات را کاهش دهد.
معاون امور معادن و اکتشافات معدنی اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت فارس ادامه داد: در بخش فرآوری نیز به‌کارگیری خطوط تولید به‌روز، تجهیزات کنترل کیفیت و فناوری‌های کاهش مصرف آب و انرژی اهمیت دارد. مدیریت اصولی پسماندهای معدنی، بازیافت آب مصرفی و رعایت الزامات ایمنی و زیست‌محیطی نیز باید همزمان با ارتقای فناوری مورد توجه قرار گیرد.
نامدارخانی با اشاره به محدودیت‌های مالی و فنی برخی بهره‌برداران بیان کرد: نوسازی معادن باید بر اساس اولویت‌های فنی و اقتصادی انجام شود و طرح‌هایی در اولویت قرار گیرند که بیشترین اثر را بر افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌های تولید و ارتقای ایمنی داشته باشند.
توسعه فرآوری و تکمیل زنجیره ارزش سنگ فارس
وی با بیان اینکه چشم‌انداز صنعت سنگ فارس، شکل‌گیری زنجیره ارزشی کامل‌تر و رقابت‌پذیرتر است، گفت: این زنجیره باید از استخراج اصولی آغاز شود و با فرآوری باکیفیت، تولید محصولات نهایی، بازاریابی و صادرات ادامه یابد.
معاون امور معادن و اکتشافات معدنی اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت فارس افزود: این استان از ظرفیت مناسبی برای توسعه فعالیت‌های معدنی و صنایع وابسته برخوردار است، اما دستیابی به جایگاه بالاتر در صنعت سنگ کشور، نیازمند برنامه‌ریزی منسجم، سرمایه‌گذاری هدفمند و توجه همزمان به کیفیت تولید، زیرساخت‌ها و شرایط بازار است.
وی تأکید کرد: توسعه فرآوری متناسب با نیاز بازار و معرفی تجاری سنگ‌های شاخص استان می‌تواند به افزایش ارزش افزوده محصولات معدنی کمک کند و سهم بیشتری از منافع اقتصادی این بخش را در داخل فارس نگه دارد.
رقابت در بازارهای جهانی با کیفیت و قیمت مناسب
نامدارخانی با اشاره به اهمیت توسعه صادرات سنگ گفت: شناسایی بازارهای هدف، معرفی توانمندی‌های سنگ استان، حضور در نمایشگاه‌های تخصصی، توسعه ارتباط با خریداران خارجی و تقویت همکاری میان تولیدکنندگان و صادرکنندگان، از عوامل مؤثر در گسترش بازارهای صادراتی است.
وی افزود: برخورداری از ذخایر معدنی به‌تنهایی برای موفقیت در بازارهای بین‌المللی کافی نیست؛ بلکه کیفیت پایدار محصول، قیمت رقابتی، تحویل به‌موقع، بسته‌بندی مناسب و توان پاسخ‌گویی به سفارش مشتری نیز در این زمینه نقش تعیین‌کننده دارد.
معاون امور معادن و اکتشافات معدنی اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت فارس ادامه داد: تقویت زیرساخت‌های تولید و حمل‌ونقل، افزایش بهره‌وری و رعایت الزامات زیست‌محیطی نیز باید در برنامه توسعه این صنعت مورد توجه قرار گیرد تا توان رقابتی تولیدکنندگان استان در بازارهای داخلی و خارجی افزایش یابد.
نامدارخانی افزود: در شرایطی که قیمت فروش هر تن سنگ حدود ۴۰ تا ۵۰ دلار است، هزینه حمل‌ونقل در برخی مسیرها به حدود ۲۸۰ دلار رسیده که عملاً صرفه اقتصادی صادرات را از بین می‌برد.
معاون امور معادن و اکتشافات معدنی اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت فارس ادامه داد: در وضعیت کنونی، صادرات سنگ استان چه به شکل بلوک‌های استخراج‌شده و چه به‌صورت محصولات برش‌خورده، شرایط مناسبی ندارد و میزان صادرات به‌شدت کاهش یافته است.
بازارهای هدف سنگ فارس از خلیج فارس تا شرق آسیا
نامدارخانی در ادامه افزود: کشورهای حوزه خلیج فارس، چین، ترکیه، کشورهای شرق آسیا و برخی کشورهای اروپای شرقی از جمله بازارهای هدف صادرات سنگ فارس به شمار می‌روند؛ بازارهایی که حفظ و توسعه حضور در آن‌ها به کیفیت محصول، قیمت رقابتی و امکان انتقال مطمئن محموله‌ها وابسته است.
معاون امور معادن و اکتشافات معدنی اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت فارس تصریح کرد: افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و دشواری ترانزیت می‌تواند توان رقابتی تولیدکنندگان استان را در این بازارها کاهش دهد. ازاین‌رو، تداوم تولید و فراهم‌کردن شرایط مناسب برای صادرات، از عوامل مهم حفظ بازارهای موجود و جلوگیری از واگذاری آن‌ها به رقباست.
صادرات بلوک سنگی لزوماً به معنای خام‌فروشی نیست
نامدارخانی درباره موضوع خام‌فروشی سنگ‌های ساختمانی گفت: بلوک سنگی که از معدن استخراج و به ابعاد مشخص بریده می‌شود، الزاماً از نظر فنی و اقتصادی مصداق خام‌فروشی نیست؛ زیرا بخشی از عملیات تولید روی آن انجام شده و نوع محصول صادراتی به نیاز بازار هدف و سفارش مشتری بستگی دارد.
وی افزود: برخی مشتریان خارجی سنگ را در ابعاد مشخص و پس از برش خریداری می‌کنند و برخی دیگر متقاضی بلوک‌های سنگی استخراج‌شده هستند. بنابراین، نمی‌توان بدون در نظر گرفتن شرایط بازار و نوع سفارش، فرآوری تمام سنگ‌ها در داخل کشور را تنها مسیر صحیح صادرات دانست.
معاون امور معادن و اکتشافات معدنی اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت فارس تأکید کرد: اجبار به فرآوری همه محصولات در داخل کشور، بدون توجه به تقاضای بازارهای هدف، ممکن است به از دست رفتن برخی بازارهای صادراتی منجر شود. تصمیم‌گیری در این زمینه باید با در نظر گرفتن ارزش افزوده، هزینه‌های فرآوری و نیاز مشتریان انجام شود.
معاون امور معادن و اکتشافات معدنی اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت فارس بر لزوم حمایت از واحدهای تولیدی برای حفظ ظرفیت‌های موجود، تداوم فعالیت و تقویت جایگاه سنگ استان در بازارهای داخلی و خارجی تأکید کرد.