پیام فارس - آخرین خبر / پژوهشگران در مطالعه‌ای جدید، ارتباط میان زمان بیدار شدن از خواب و وضعیت وزنی نوجوانان را بررسی کردند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد نوجوانانی که پیش از ساعت ۶:۵۰ صبح از خواب بیدار می‌شوند، در مقایسه با افرادی که دیرتر بیدار می‌شوند، با خطر بالاتری برای اضافه‌وزن و چاقی مواجه هستند.
اگرچه مطالعات متعددی پیش از این ارتباط میان کوتاه بودن مدت خواب و چاقی در نوجوانان را نشان داده‌اند، اما پژوهش‌های کمتری به بررسی تأثیر زمان بیدار شدن از خواب، به‌عنوان یکی از ابعاد مهم خواب، بر افزایش وزن پرداخته‌اند.
چاقی دوران کودکی و نوجوانی یکی از چالش‌های مهم سلامت عمومی در جهان است و پژوهشگران تلاش می‌کنند عوامل مؤثر بر ایجاد و افزایش آن را شناسایی کنند. یکی از مهم‌ترین عوامل خطر شناخته‌شده برای چاقی، کمبود خواب است. کاهش مدت خواب در سال‌های اخیر همزمان با افزایش شیوع چاقی در جوامع مختلف مشاهده شده است.
مطالعات مختلف نشان داده‌اند که خواب ناکافی می‌تواند با تغییر در رفتارهای غذایی، کاهش میزان مصرف انرژی و تغییرات هورمونی مرتبط با اشتها، زمینه افزایش وزن را فراهم کند. همچنین خواب کافی می‌تواند خطر چاقی را در نوجوانان کاهش دهد.
از آنجا که مدت خواب تنها به ساعت خوابیدن محدود نمی‌شود و زمان بیدار شدن نیز در تعیین میزان خواب نقش دارد، پژوهشگران در سال‌های اخیر توجه بیشتری به الگوی زمانی خواب نشان داده‌اند.
به نقل از pubmed مطالعات پیشین نشان داده‌اند که دیر خوابیدن می‌تواند با افزایش خطر چاقی در نوجوانان همراه باشد. این الگوی خواب همچنین با برخی رفتارهای ناسالم مانند کاهش مصرف میوه و سبزیجات، افزایش مصرف نوشیدنی‌های شیرین و غذاهای آماده، حذف صبحانه، افزایش زمان استفاده از صفحه‌نمایش و کاهش فعالیت بدنی ارتباط دارد.
نوجوانان به دلیل تغییرات زیستی دوران بلوغ، معمولاً تمایل دارند دیرتر بخوابند و دیرتر بیدار شوند. با این حال، برنامه‌های آموزشی و زمان شروع مدارس، بسیاری از آن‌ها را مجبور به بیدار شدن زودهنگام می‌کند؛ موضوعی که می‌تواند مدت خواب آن‌ها را کاهش دهد.
در همین راستا، پژوهشگران در مطالعه‌ای با استفاده از داده‌های هفتمین دوره بررسی ملی سلامت و تغذیه کره جنوبی، ارتباط میان زمان بیدار شدن و خطر اضافه‌وزن و چاقی را در نوجوانان بررسی کردند. این مطالعه روی ۱۳۰۱ دانش‌آموز دوره متوسطه و دبیرستان انجام شد.
یافته‌های این پژوهش نشان داد نوجوانانی که پیش از ساعت ۶:۵۰ صبح بیدار می‌شدند، در مقایسه با نوجوانانی که بعد از ساعت ۷:۳۰ صبح از خواب بیدار می‌شدند، ۱٫۸۲ برابر بیشتر در معرض اضافه‌وزن یا چاقی قرار داشتند.
پژوهشگران همچنین مشاهده کردند افرادی که دیرتر بیدار می‌شوند، معمولاً مدت خواب بیشتری دارند و با افزایش زمان بیدار شدن، شاخص توده بدنی (BMI) و خطر اضافه‌وزن کاهش پیدا می‌کند.
با این حال، محققان تأکید کرده‌اند که این مطالعه تنها ارتباط میان زمان بیدار شدن و چاقی را بررسی کرده است و نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که زود بیدار شدن به‌تنهایی عامل ایجاد چاقی است. عوامل دیگری مانند مدت خواب، سبک زندگی، تغذیه و میزان فعالیت بدنی نیز در وزن افراد نقش دارند.
مترجم و خبرنگار: میترا سزاوار