آمار عشایر ایران به‌روزرسانی می‌شود؛ تدوین اطلس راه‌ها و منابع آب

پیام فارس - معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان امور عشایر ایران از توافق با سازمان آمار برای اجرای سرشماری و به‌روزرسانی اطلاعات جامعه عشایری در ۲ مقطع ییلاق و قشلاق خبر داد و گفت: تدوین اطلس جامع راه‌های دسترسی، سکونتگاه‌ها و منابع آب عشایری نیز با همکاری سازمان نقشه‌برداری در دستور کار قرار دارد.

به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بین‌الملل استانداری فارس، جهانبخش میرزاوند شنبه در شورای عشایر استان فارس در شیراز، با اشاره به ظرفیت‌های استان فارس در حوزه عشایری اظهار کرد: فارس همواره در حوزه نیروی انسانی و مدیریت برنامه‌ها از استان‌های پیشرو بوده و باید ظرفیت‌های جامعه عشایری این استان بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
وی، با قدردانی از نیروهای امنیتی و انتظامی، به‌ویژه بسیج عشایر، گفت: امنیت یکی از موضوعات مهم در جامعه عشایری است و همکاری دستگاه‌های مسئول در این حوزه اهمیت ویژه‌ای دارد.
آغاز به‌روزرسانی آمار عشایر
رئیس سازمان امور عشایر ایران، یکی از چالش‌های اساسی این حوزه را نبود آمار دقیق و به‌روز عنوان کرد و گفت: با توجه به حرکت نظام آماری کشور به سمت آمارهای ثبتی، سازمان امور عشایر پس از برگزاری جلسات متعدد با سازمان آمار، برای اجرای سرشماری و به‌روزرسانی اطلاعات جامعه عشایری به توافق رسیده است.
میرزاوند افزود: مقرر شده اطلاعات عشایر در دو مقطع ییلاق و قشلاق و با استفاده از مشخصات هویتی و کد ملی ثبت شود.
او اظهار کرد: همچنین اطلاعات مکانی، نقشه سکونتگاه‌ها و محل استقرار عشایر و اطلاعات مربوط به تعداد دام‌ها نیز ثبت خواهد شد.
وی ادامه داد: اطلاعات خوداظهاری عشایر درباره تعداد دام با داده‌های مربوط به واکسیناسیون و سایر سامانه‌ها تطبیق داده می‌شود تا صحت اطلاعات افزایش یابد.
تدوین اطلس راه‌های عشایری و منابع آب
معاون وزیر جهاد کشاورزی، از برنامه‌ریزی برای تهیه اطلس جامع راه‌های دسترسی، سکونتگاه‌ها و منابع آب جامعه عشایری خبر داد و گفت: با همکاری سازمان نقشه‌برداری تلاش می‌شود اطلاعات مربوط به راه‌ها، سکونتگاه‌ها و منابع آب به‌صورت نقشه‌های پایه ثبت و به‌عنوان اسناد ماندگار مورد استفاده قرار گیرد.
میرزاوند، با اشاره به اهمیت دسترسی عشایر به آب پایدار اظهار کرد: طرح جامع تامین آب پایدار جامعه عشایری در دست تهیه است و هدف آن شناسایی منابع آب قابل دسترس، کم‌هزینه و سریع برای عشایر است.
او افزود: در این طرح منابعی مانند آب‌انبارها، بندها، آب‌بندان‌ها، گوراب‌ها، قنات‌ها، چشمه‌ها و رودخانه‌های فصلی شناسایی و میزان پایداری آنها متناسب با وضعیت بارندگی بررسی می‌شود.
وی، خواستار همکاری دستگاه‌های متولی آب برای تخصیص منابع و استفاده از ظرفیت خطوط انتقال آب در مناطق عشایری شد.
ساماندهی سرپناه و خدمات بهداشتی عشایر
رئیس سازمان امور عشایر ایران، بر ضرورت ساماندهی سرپناه‌های عشایری تاکید کرد و گفت: یکی از نیازهای اولیه جامعه عشایری، دسترسی به سرپناه مناسب و خدمات بهداشتی است.
میرزاوند، با اشاره به مشکلات ایجادشده برای احداث سرویس‌های بهداشتی در سکونتگاه‌های عشایری، خواستار همکاری دستگاه‌های متولی منابع طبیعی برای تسهیل این فرآیند شد.
وی گفت: مقررات موجود باید به‌گونه‌ای اصلاح و اجرا شود که ساخت سازه‌های ضروری و کوچک برای تامین نیازهای اولیه عشایر با موانع غیرضروری مواجه نشود.
اتصال ۲۷۶ مدرسه عشایری به اینترنت
معاون وزیر جهاد کشاورزی، یکی دیگر از اقدامات انجام‌شده را توسعه زیرساخت‌های آموزشی و ارتباطی مدارس عشایری عنوان کرد و گفت: ۲۷۶ مدرسه عشایری برای برخورداری از زیرساخت‌های ارتباطی شناسایی شده‌اند.
میرزاوند افزود: زیرساخت‌های فنی و سخت‌افزاری، اینترنت و محتوای آموزشی با همکاری دستگاه‌های مختلف تامین خواهد شد و دسترسی رایگان این مدارس به اینترنت نیز در دستور کار قرار گرفته است.
وی، همچنین از پیگیری احیای سهمیه دانش‌آموزان عشایری در کنکور خبر داد و گفت: موضوع ارتقای دسترسی دانش‌آموزان عشایری به آموزش باکیفیت و تقویت بنیه علمی آنان در حال پیگیری است.
رئیس سازمان امور عشایر ایران، از ابلاغ بخشنامه‌ای برای اتصال ادارات، تعاونی‌ها و مدارس عشایری به فیبر نوری خبر داد و گفت: این مراکز با استفاده از ظرفیت‌های سازمان امور عشایر و با هزینه این سازمان به شبکه فیبر نوری متصل خواهند شد.
میرزاوند، همچنین از برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی آموزش‌های مهارتی ویژه عشایر با همکاری سازمان فنی و حرفه‌ای و دانشگاه مهارت خبر داد و افزود: هدف این برنامه، افزایش مهارت دانش‌آموزان و اعضای جامعه عشایری و ایجاد زمینه برای بازگشت آنان به جامعه خود با مهارت‌های کاربردی است.
پیشنهاد اجرای پرونده قضایی عشایری در فارس
معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان امور عشایر ایران، پیشنهاد اجرای طرحی برای تسهیل دسترسی عشایر به خدمات قضایی را مطرح کرد و گفت: بسیاری از عشایر برای پیگیری پرونده‌های قضایی ناچارند مسافت‌های طولانی را طی کنند که این موضوع هزینه و دشواری زیادی برای آنان ایجاد می‌کند.
میرزاوند افزود: با استقبال قوه قضاییه، کانون وکلا و مرکز وکلا، پیشنهاد شده است از ظرفیت وکلا و کارشناسان دارای سابقه و شناخت از جامعه عشایری برای ارائه خدمات حقوقی استفاده شود.
وی، پیشنهاد کرد فارس به‌عنوان استان پایلوت اجرای این طرح انتخاب شود.
تاکید بر استفاده از ظرفیت مسئولیت‌های اجتماعی برای عشایر
رئیس سازمان امور عشایر ایران، خواستار استفاده هدفمند از ظرفیت مسئولیت‌های اجتماعی دستگاه‌های اجرایی و شرکت‌های تولیدی برای حمایت از جامعه عشایری شد و گفت: منابع مسئولیت اجتماعی می‌تواند در حوزه‌هایی مانند فرهنگ عشایری، مدارس، آموزش، صنایع دستی و زیرساخت‌های مورد نیاز عشایر هزینه شود.
میرزاوند، با اشاره به افزایش هزینه نهاده‌های دامی و کاهش سرمایه در گردش عشایر، افزود: حذف یارانه نهاده‌های دامی فشار قابل توجهی بر جامعه عشایری وارد کرده است و سازمان امور عشایر در حال پیگیری راهکارهای مختلف برای تامین مالی و سرمایه در گردش این جامعه است.
او ادامه داد: این موضوع با همکاری نمایندگان استان و کمیسیون‌های مرتبط مجلس در حال پیگیری بود که با توجه به شرایط خاص کشور، ادامه اقدامات نیازمند برنامه‌ریزی جدید است.
نقش عشایر در پشتیبانی از مدیریت بحران و جنگ
وی، با اشاره به تجربه فعالیت ستاد جنگ و مدیریت بحران اظهار کرد: در جریان بحران‌های اخیر مشخص شد جامعه عشایری از ظرفیت و تاب‌آوری قابل توجهی برخوردار است.
رئیس سازمان امور عشایر ایران گفت: سازمان امور عشایر بخشنامه‌ای صادر کرده است تا در شرایط بحران، ماشین‌آلات موجود در اختیار مدیریت بحران و پشتیبانی قرار گیرد تا در مواقعی از جمله آسیب‌دیدن منابع آب، تانکرهای آبرسانی عشایر بتوانند برای تامین آب مورد استفاده قرار گیرند.
میرزاوند افزود: زنان عشایر نیز در جریان این شرایط برای پخت و تامین نان مورد نیاز اعلام آمادگی کردند که نشان‌دهنده ظرفیت بالای جامعه عشایری در پشتیبانی از کشور است.
احیای زنجیره ارزش پشم؛ از صنعت نمد تا ساختمان
رئیس سازمان امور عشایر ایران، با اشاره به ظرفیت تولید پشم در استان فارس، بر ضرورت احیای زنجیره ارزش این محصول تاکید کرد و گفت: پشم می‌تواند در صنایع مختلف از جمله صنایع دستی، گردشگری و صنعت ساختمان مورد استفاده قرار گیرد.
میرزاوند اظهار کرد: کاهش فعالیت صنایع سنتی مانند نمدمالی باعث شده بخشی از پشم تولیدی به یک معضل تبدیل شود، بنابراین باید با ایجاد زنجیره ارزش، این محصول به یک منبع درآمد برای جامعه عشایری تبدیل شود.
او ادامه داد: استان فارس با توجه به ظرفیت بالای تولید پشم می‌تواند در احیای این زنجیره نقش مهمی داشته باشد.
راه‌اندازی فروشگاه «ارمغان ایل»
رئیس سازمان امور عشایر ایران از راه‌اندازی فروشگاه عرضه محصولات عشایری با عنوان «ارمغان ایل» خبر داد و گفت: هدف از راه‌اندازی این فروشگاه‌ها ایجاد بازار پایدار برای محصولات جامعه عشایری و افزایش سهم عشایر از درآمد حاصل از فروش محصولات است.
میرزاوند افزود: تلاش می‌شود خرید اقلام مورد نیاز مدارس شبانه‌روزی، بیمارستان‌ها، پادگان‌ها و سایر مراکز دولتی از این شبکه فروش انجام شود تا درآمد حاصل از این فعالیت‌ها در استان‌ها و شهرستان‌های محل تولید باقی بماند.
توسعه بازار صنایع دستی زنان عشایر
معاون وزیر جهاد کشاورزی، همچنین از افتتاح نخستین فروشگاه عرضه مستقیم صنایع دستی زنان عشایر در تهران خبر داد و گفت: این فروشگاه با هدف حذف واسطه‌ها و افزایش سهم تولیدکنندگان از ارزش فروش ایجاد شده است.
میرزاوند افزود: توسعه فروشگاه‌ها و بازارهای عرضه مستقیم صنایع دستی و استفاده از ظرفیت تعاونی‌ها و صندوق‌های زنان عشایری در دستور کار قرار دارد.
وی، در خصوص برنامه ایجاد موزه‌ها و مراکز معرفی فرهنگ عشایری در کلان‌شهرها گفت: استفاده از ظرفیت شهرداری‌ها می‌تواند به معرفی فرهنگ، صنایع دستی و محصولات عشایری به گردشگران کمک کند.
هدف‌گذاری برای پوشش بیمه‌ای عشایر
رئیس سازمان امور عشایر ایران، از توافق برای توسعه پوشش بیمه‌ای جامعه عشایری خبر داد و گفت: هدف‌گذاری شده است که تا پایان دولت، پوشش بیمه‌ای عشایر توسعه یابد و بیمه تکمیلی آنان نیز ساماندهی شود.
میرزاوند، با اشاره به تغییر رویکرد در بیمه دام عشایر اظهار کرد: بر اساس تفاهم انجام‌شده میان سازمان امور عشایر، سازمان هواشناسی، سازمان منابع طبیعی و صندوق بیمه کشاورزی، خسارت خشکسالی می‌تواند بر اساس شاخص‌های علمی محاسبه شود.
وی ادامه داد: در این سازوکار، شاخص خشکسالی از سوی سازمان هواشناسی و میزان کاهش علوفه از سوی سازمان منابع طبیعی تعیین می‌شود و بر مبنای این شاخص‌ها، خسارت دام‌های بیمه‌شده پرداخت خواهد شد.
او افزود: اجرای این طرح به‌صورت عملیاتی در استان خراسان جنوبی آغاز شده است.
پیگیری مشکل سهمیه آرد عشایر
رئیس سازمان امور عشایر ایران، یکی دیگر از مسائل جاری جامعه عشایری را مشکل سهمیه آرد عنوان کرد و گفت: با اجرای سامانه‌های جدید، در مواردی سهمیه آرد برخی عشایر به دلیل تغییر محل استقرار یا ثبت نشدن اطلاعات در سامانه قطع شده است.
میرزاوند، خواستار تداوم روند قبلی توزیع آرد تا زمان تکمیل و به‌روزرسانی اطلاعات عشایر شد و افزود: قطع ناگهانی سهمیه می‌تواند مشکلات اجتماعی ایجاد کند و لازم است در دوره گذار، نیاز جامعه عشایری تامین شود.
حفاظت از مراتع و اصلاح مقررات مرتبط با عشایر
رئیس سازمان امور عشایر ایران، با اشاره به تخریب بخشی از مراتع، خواستار استفاده از ظرفیت‌های قانونی برای جلوگیری از تشدید این روند شد.
میرزاوند، درباره طرح‌های عمرانی، معدنی و صنعتی در مناطق عشایری گفت: حقوق عرفی جامعه عشایری باید در اجرای طرح‌ها مورد توجه قرار گیرد و اطلاعات مربوط به این حقوق در سامانه‌های مرتبط ثبت و به‌روز شود.
وی، با اشاره به در دست اصلاح بودن آیین‌نامه و دستورالعمل‌های مربوط به حمل دام عشایر بیان کرد: رعایت مقررات دامپزشکی، واکسیناسیون و مجوزهای قانونی ضروری است، اما فرآیند صدور مجوز باید با شرایط زندگی و جابه‌جایی جامعه عشایری متناسب باشد.
او، پیشنهاد کرد تا زمان اصلاح مقررات، مدارک هویتی و دفترچه‌های عشایری به‌عنوان یکی از مبانی شناسایی و جابه‌جایی دام مورد استفاده قرار گیرد.
استفاده از ظرفیت عشایر در پیشگیری از حریق
رئیس سازمان امور عشایر ایران، با اشاره به ظرفیت عشایر در مدیریت بحران و پدافند غیرعامل گفت: عشایر و دامداران می‌توانند در زمینه پیش‌آگاهی و اطلاع‌رسانی درباره آتش‌سوزی مراتع نقش موثری داشته باشند.
میرزاوند افزود: استفاده از ظرفیت عشایر در شناسایی اولیه حریق می‌تواند زمان رسیدن نیروهای امدادی و اطفای حریق را کاهش دهد.
وی، بر ضرورت همکاری دستگاه‌های اجرایی، قضایی، منابع طبیعی، آب، آموزش و پرورش و سایر نهادهای مرتبط برای رفع مشکلات زیرساختی، اقتصادی، آموزشی و اجتماعی جامعه عشایری تاکید کرد.